Stockholm Val 2010

İsveç'de Sosyal Demokratlar... Stefan Lövfen som patiledare tar socialdemokraterna ett jättekliv i opinionen...

2012-02-29T02:36:00.035-08:00

Seriös utmanare... Ciddi meydan okuma...

DN, büyük gazetenin redaksiyonu tarafından, bir anlamda başyazısı olarak gazetenin ikinci sayfasında bu başlık atıldı. Sosyal Demokratların yeni başkanı ile ciddi bir meydan okumanın ortaya çıktığını yazdılar.

Yanda görüldüğü gibi Lövfen, işçi sendikalarından geliyor. Kolunu bir işçi gibi sıvazlıyor... Sosyal Demokratlar sendikcı bir başkanı getirme konusunu anımsamış oldular.

Koalisyon için asıl tehlike bu değil. Reinfeld için asıl tehlike koalisyon ortaklarından ikisinin taban yitirmesi.

Efter en månad med Stefan Lövfen som S-ordförande börjar spåren av Håkan Juholt redan försvinna.

Håkan Juholt yiyyikten hemen bir ay sonra socialdemokrat parti başkanı olarak Stefan Lövfen iz sürmeye, yükselmeye başladı.

Vid partiledarskiftet fanns sprkulationner om att den nya ordföranden skulle vara att inte ytterligare riva upp såren inom rörelsen.

Alliansens övertag dalar i ny mätning. Koalisyon yeni ölçümlerde düşüşe geçti.

Med Stefan Lövfen som patiledare tar socialdemokraterna ett jättekliv i opinionen. Samtidigt minskar avståndet mellan blocken kraftigt, visar DN/lpos februarimätning.

Fredrik Reinfeldts moderater tappar i opinionen.
Gazetelerdeki haberlere bakacak olursak, koalisyonun ömrü kısaldı.

Başbakan ve Moderat Parti Başkanı Fredrik Reinfeld çoğunluğu kaybediyor.

Folk Partisi uzun bir süredir sallanıyordu ve 2010 seçimlerinde oy yitirerek parlamentoya girdi. Oy yitirişini, parti başkanını değiştirmekle durduracağını sanan parti, vitrini olan genç bir bayanı başkanlığa getirdi. Fakat önümüzdeki seçim için çanlar çalıyor bu parti için. Fredrik Reinfeld'in başını ağrıtan bir gelişme bu.

Fakat daha da vahimi Hıristiyan Demokratlar parlamento dışında kaldılar bu günkü ölçümlerde. Yükarıdaki verilere baktığımız zaman bu partinin, 3,9'a düştüğü, kısacası baraj altı olduğu görülüyor.

Bu oylar nereden geldi diye soranlar da var. Vänsterpartiet adı ile bilinen komünistlere ve Miljöpartiet denilen Yeşillere giden oyları geriye Sosyaldemokratlara döndüğü söyleniyor.

Det vi framför allt ser är att de väljare som gick till Vänsterpartiet och Miljöpartiet nu återvänder till socialdemokraterna. Şu anda bir seçim yapılsa demek de var, fakat beklemek ve görmek en iyi yol.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 29 Şubat 2012, Stockholm

Stockholm News; Historiskt sa Reinfeldt eller Allians för Sverige och “Nu kan dödläget brytas”

2011-03-07T06:26:00.000-08:00

Genel İsveçli seçmenlerde, kısa paslarla yer değiştiren futbolculardan kurulmuş takımların eğilimi vardır.

I dag den Mondag 7 March 2011 Stockholm, /Bugün Pazartesi, 7 Mart 2011.

2010 İsveç genel seçimlerinden sonra, hükümet kuruldu ve bugünlere geldi.

Neler oldu aradan geçen birkaç ay içinde?

Center (C) Partisi ile Kristien (KD) Demokratları, oy oranlarındaki düşmeler nedeniyle pestij yitirdiler.

Hassas dengelerle oturup kalkan bu toplumda, Hükümetin, koalisyon partilerinin çoğunluğu temsil profili sarsıldı.

Bu bir yanda dursun, Sosyal Demokratlar seçim sonrasıyla kendi içlerinde yarattıkları labirentten çıkamadılar.

SD, Sveriges Demokraterna Partisi ise, oy oranını yükseltti seçimden sonra.

Bu genel ortamda, yabancı göçü, iş gücü gereksinimi bağlamında hükümeti de sallayan bir düğüm olarak öne çıktı.

Bir düğüm olarak öne çıktı, evet, belki de bir kördüğüm.

Bu konuda Rödgröna (S) ve (VP) ittifakını oluşturan bu her iki parti..

..hükümete bu konuda yardımcı olacak paslaşmayı yapmayacaklarını belli ettiler.

Bu konu ile iyice sıkışan (M) Moderat Partisi Başkanı,

Başbakan Reinfeldt, Gröna Partisi (MP) ile uzlaşma denemesinden, başarı ile çıktı.

"Allians för Sverige" başlığıyla bu konu DN Ledare sayfasında Peter Wolodarsky imzası ile yazı konusu oldu.*

Başka bir açıdan ise hükümet ortaklarının şimdi bir “istepne”si, yedek lastiği var.

Bu da (MP) Çevre partisi oldu. Rödgröna ütopyası da böylece sona erdi.

Geçen hafta bu konu ile gündem doldu.

Bugün haftanın ilk günü, şaşırtıcı bir haberle yeni bir gündem başladı.

2010 genel seçimlerine, Sosyal Demokrat (S) Parti Genel Sekreteri olarak giren, İbrahim Baylan’ın istifa kararı...

Ağır seçim yenilgisinden aylarca sonra alınmış, gecikmeli bir karar olsa da, istifası memnuniyetle karşılandı.

DN analiz yazısında Maria Crofts şu başlıkla konuya girdi bugün.

“Nu kan dödläget brytas”**

Bu tümce; “Ölü durum şimdi değişebilir,” çevirisi olabilir.

Diplomasi diline yatkın bir yaklaşımdır bu çeviri.

Daha sert bir ifade ile; "Ölü durum şimdi kırılabilir," *** diyenler de çıkabilir.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 7 Mart 2011, Stockholm

* DN Söndag 6 Mars 2011, s 4
** DN Mondag 7 Mars 2011, s 10

***“kan /../bryt-as" kırılabilir. Bu ilişkide "değişebilir,” Türkçe'de bu durumu açıklayan diplomasi ağırlıklı, dengeli bir sözcük.

İsveççede; “bryt-bryta bryter bröt brutit” çekimli eylemlik (fiil), pasif formla “bryt-as” olarak kullanılmış.

Bu eylemlik, yerine göre farklı anlamlar veren oynak bir işlevi var. İlk anlamı kırmak, parçalamak, maden çıkarmak, kırılmak.

Yerine göre; koparmak, kesmek, zorlamak gibi anlamları da bulunur istenirse.

25 yıl önce 28 Şubat 1986’da Olof Palme öldürüldü.

2011-02-28T07:57:00.000-08:00

I dag den Mondag 28 Februari 2011/Bugün Pazartesi, 28 Şubat 2011.

Sevgi, içtenlik...
Tekin SonMez, 28 Şubat 2011, Stockholm

Gazeteler;DN och SvD, den Mondag 28 Februari 2011, Stockholm

Sven-Erik Österberg anser att Mona Sahlin inte fick någon riktig chans som partiordförande ve Sayın Dölek ile söyleşi; Kırk dokuzuncu yazı

2011-01-12T08:57:00.001-08:00

Stockholm VAL, I dag den Onsdag 12 Januari 2011/Bugün Çarşmba, 12 Ocak 2011.

İsveç seçim sonuçları ile bu konu kendisine noktayı koydu ve parantez kapandı haftalar önce.

Seçim dalgalı bir denizde fırtınaya yakalanmış teknelerin sallanışı gibi geçti.

Fırtına o denli şiddetli oldu ki, bazı tekneler su aldı. Ağır tonajlı tekneler bir hayli risk altına da girdi.

Bunlardan bazıları su almaya başladı. Kurtarma çabaları görüldü fakat...

İşin ilginç yanı, bu dalgalı denize küçük bir tekne ile açılanlar oldu.

Şaşırtıcı sonuç bu grup sahile yanaştı ve parlamento rıhtımına demir attı.

Oysa yüksek tonajlı olan en büyük ve köklü parti (S) çok su aldı. Tayfalar uğraştılar fakat bu ancak batmayı önledi.

Kaptan deneyimli Mona Sahlin (S), parlamentoda geçirdiği birkaç hafta çalışma döneminden sonra kaptanlığı bıraktı.

Bugün gazatalere bakıyoruz! Çeşitli aktüel haberler arasından birini seçtik.

Bu en köklü parti kendisine yeni bir kaptan arıyor ve bununla ilgili haberler haftalardır sürüyor.

Bugünkü haberlerde ne görüyoruz! Çok önemli konu yine alevleniyor!

'Sven-Erik Österberg anser att Mona Sahlin inte fick någon riktig chans som partiordförande.'

DN'nin verdiği haber SvD adlı gazetede de var. İşin bir başka cephesi söylenir oldu.
Güya; '..Mona Sahlin inte fick någon riktig chans som partiordförande.'

Kaptan Mona Sahlin (S) dalgalı seçim denizinde bir kaptan olarak gerçek bir şans elde edememiş...

Ne söyelenebilir! DN'nin Eva Stenberg imzalı yazısına göre işsizlik var.

Bakın ne yazılmış; 'Sven-Erik Österbergs äldsta dotter är snart 30 år och har 180 akademiska poäng. Ändå har hon aldrig haft ett fast jobb.'

Partinin (s) ağır toplarından Sven-Erik Österbergs'in en büyük kızı 30 yaşında ve Üniversiteden 180 puana sahip. Bununla birlikte o hiçbir zaman sabit bir iş elde edememiş.

Durum böyle! Fırtınalı seçim okyanusunda epeyce hasar gören tekne onarım için tersaneye alındı. Yeni bir kaptan seçimi var.

Öteki bir gazetenin SvD haberi de şudur.

'Många socialdemokrater fantiserar om någon superkandidat till partiledarjobbet. Men någon sådan finns inte. Då är den grå kompromissen faktiskt det bästa man kan få.'

Pek çok socialdemokrat super bir aday düşlüyor parti liderliği için. Fakat buna benzer bir şey yok..' gibi...

Şimdi durum böyle! Seçimde yara alan öteki teknelerden (KD) ile (FP) ve (C)partileri gelecek seçimde barajı aşabilecekler mi?

Çünkü (M) ikinci büyük parti onların tabanına el atmış durumda.

Her ne kadar hükümet ortakları olsalar da bu durumu değiştirmiyor.

Bakalım ne olacak!

*******

Bugün, Perşembe 12 Ocak 2011, ek olarak bu konu yine alevlendi.

SvD adlı gazetede, Göran Eriksson bir analiz yayımladı.

'Öppet för tryggt val efter Sahlin' Yazar, yine Sven-Erik Österberg'i öne çıkarıyor.

Bununla birlikte başka adayları da gösteriyor.

Bunlardan Veronica Palm, Jan Eliasson ve Par Nuder adları anılıyor (S)parti kaptanlığı için.

Önemli olduğu için bu haberi de bir gün önceki habere ekledik ve fotoğrafı ilk görsellik yaptık.

****

Biz seçimle ilgli konuya değil seçmenlere dönelim. Neler oldu, bakalım!

Daha önce de söyleşi yaptığımız Sayın Hasan Dölek, bu kez seçmenlerin durumu konusunda karşımızda. Bu söyleşiyi birlikte izleyelim.

Sevgi, içtenlik...
Tekin SonMez, 12 Ocak 2011, Stockholm

Hasan Bey önceki söyleşilerde 2010 seçimi ağırlık kazandı. Seçim sona erdi. Hükümet kuruldu. ‘Alliansen’ ile başlayan hükümet programları sürüyor. Partinizin (S) kurultay hazırlıkları sürüyor. Seçim sonrası izlenimlerinizi merak ediyoruz. Halkın arasına döndünüz. Sokakta insanlarla karşılaşıyorsunuz. Metrolarda, istasyonlarda neler oluyor? Seçmenler nasıl?

Tekin Bey, bakıyoruz insanlara, şöyle manzaralar oluyor; trene kaçak binmeye çalışıyorlar, şehre inecekler, trene kaçak binmeye çalışıyorlar.. Neden rakam yükseldi. Bizim dönemimizde 20 kron verdiği zaman istediği yere gidiyordu.. zone meselesi, sınır meselesi de yoktu.. istediği yere ulaşıyor. Şimdi bu 40 küsur krona tekabül ediyor yaklaşık... Çocuklara 10 krondu, istediği yere gidilebiliyordu yani babasının annesinin yanında, 10 krona.. şimdi ne oldu, rakamlar yükseldi, halk bu rakamları düşünecek ki, vatandaş şehir merkezine arabası yerine belediyenin araç ve gereçlerini kullanarak gidecek. Yani toplu ulaşım araçlarını kullanacak.
Toplu ulaşım araçları ücretleri yükselince kent içine inmek zorlaşır. ‘Alliansen,’ hükümet ortakları bunu düşünemiyor mu?
Düşmesi lazım! Bir de vatandaşı kendi eliyle hırsızlığa teşvik ediyor. O siperlerin, o kapıların üzerlerinden atlıyorlar. Niye kaçak gidiyor? Rakam yüksek ödeyemiyor, bilet alamıyor.
Seçmenlerinizle bu konuyu konuşuyor musunuz?

Evet! İşte, geçen konuştuğum bir vatandaş söylüyor. Latin Amerikalı. ‘Ben’ diyor ‘kahve içmeyi çok severim, çıktığım zaman günde üç kahve, dört kahve içerdim, şimdi hesaba vuruyorum, ayda hesaplıyorum, artık dışarıda en fazla bir kahve içiyorum,’ diyor. ‘Evimde içiyorum, ama dışarıda bir kafeteryada oturup böyle nezih bir şekilde, (tren çıkışlarında, metro çıkışlarında bulunan) o bedava gazetelerden bir tanesini elime alıp keyfimi çıkarta çıkarta gazeteyi okuyup kahvemi içiyordum,’ diyor. Şimdi bir tane içebiliyorum günde,’ diyor. Yani sebep, ‘sebep emekliyim, giderler fazlalaştı, elektrik fiyatları yükseldi, kirama zam geldi, efendim birçok konuda yemek fiyatları arttı diyor, ama emekli maaşıma zam gelmedi,’ diyor.

Hasan Bey, bir sosyalbilimci gibi insanların hali dikkatinizi çekmiş. Türklerin yoğun olduğu bölgelerde ne var, ne yok?

Evet! Bizimkiler! Geçende gazeteci arkadaşla konuştuk, ‘çok satan Türk.. gazetesinin satımı düşüyor,’ dedi. Niye düşüyor? Soruyorum arkadaşa! İnternet kullanımından dolayı mı? Hayır, diyor. Benim mesela çok hoşuma gider.. gazeteyi çevirerek okumak, yani bir insanın gazeteyi çevirerek okuması, yani o alışkanlık, okumak çok zevkli birşey yani, onu öyle okuyoruz. Evet internetten de takip ediyoruz, ama onun ayrı bir zevki var. Fakat satışların düşmesinin sebebi, bizim Türk grubunda da ekonomik sıkıntıların yükselmesi var. İşte günde, örnek veriyorum, Türklerin çok yoğun olduğu bir semtte günde 40 kişi 50 kişi o gazeteyi alıyorsa, bugün bu rakamlar o semtte üçe beşe düşmüş durumda, altıya düşmüş durumda. Vatandaş satın alamıyor. Hep bunlar ekonomik sorunları gösteriyor.

Derneklerin aboneliği vardı, ne oldu gelmiyor mu?
Tabii, yani ne oldu rakam düştü! İşte arada bir, birgün o alıyor, birgün o alıyor, işte derneklere böyle geliyor gazeteler. Derneklerin çoğunda Türkiye kökenli gazetelerin aboneliği vardı, geliyordu. Kesildi, artık yok. Niye, ekonomik sıkıntılar. Çünkü para yatıramıyor dernekler gazeteye. Tanıdığım birçok abimiz var. Onları gün ortasında gördüğüm zaman her birisinin koltuğunun altında, Türk kökenli gazete olurdu, şimdi göremiyorum bunu artık.

Mart’ta kurultay var. Neler olacak? Nasıl devam edecek?
İl sekreteri seçimi var, genel sekreter olayı aynı şekilde. Derneklerin kongreleri geldi. Kongreler yapılacak, bölge dernekleri kongereleri yapılacak marta kadar bu devam edecek. Mayıs’ta sakinleşir. Ondan sonra yeni komisyonlar oluşur, yeni çalışmalar başlar yeni stratejiler oluşur. Gruplar oluşturulur. Genel başkanın belli olması, yönetim kurulunun belli olmasından sonra yolumuza devam ederiz. 2014 iktidar diyoruz.

Parti içinde bir sol kanat, bir sağ kanat bir de merkez kanat var demokrasi tabii Mona Sahlin bütün bu grupları tutmaya çalıştı. Ne olacak şimdi?

Bu her yerde vardır. Federasyona bakıyoruz içinde de gruplaşmalar var, değişik kanatlar var. Ama önemli olan bu grupların bir arada tutulmasıdır. Partinin önümüzdeki yüzyılın vizyonunu belirlemesi lazım. Biz işçi partisiyiz. Vergi konusunda olsun, sendika, sigorta konusunda olsun birçok konuda görüşlerimizi önceden belirlemeliyiz. Seçime altı ay kala bunlar olmaz.

Aralık 2010, Stockholm

'Malmöskotten en världsnyhet.' och Vem är det som skjuter invandrare i Malmö?'ve Sayın Dölek ile yapılan söyleşi; Kırk sekizinci yazı

2010-10-23T00:14:00.000-07:00

İsveç seçim sonuçları ile bu konuya nokta koymak üzere hazırlandık.

Dedektif Kim, günlerce önce Londra’dan işaret fişeğini ateşledi.

Kinayeli bir dip notu düştüğü bir iletide; ‘Tamam! Kazan/dılar,’ diye yazdı.

Dip notu ise şöyle idi; ‘kazan kaldırmadılar!’

Kazandılar sözü ‘kazan/kaz'ın’ kök tümcesi ile ve ‘kazan kaldırma’ gibi farklı anlamlarla çıkageldi.

Hiç anlam veremedim! ‘Kazan’ bizde aş kaynatılan bir araç, değil mi? Kaz ise bir hayvan.

‘Kazın ayağı öğle değil, böyle,’ diye bir mukayese tanımı var Türkçede.

Bir de ‘kazan kaldırmak’ diye bir tanılama var yine Türkçede.

Dedektif Kim uzun süredir ekranda görünmediği için soramadım.

Londra’dan gelen işaret fişeği;‘Tamam, kazan/dılar,' olmalıydı.

Meclis başkanlığı seçimi sonuçları ile; ‘kazındılar’ olarak haber ekranda görünmüş. Yanılmış olabilirdi.

Dedektif Kim, işte böyle mizahi bir açıdan bakabilirdi bu konuya. Bir anlam kayması da olabilirdi!

Seçim yazılarına yine böyle bir açıdan baktığımı da ilk yazılarda betimlemiştim. Hoş vakit geçirelim, demiştim.

Yine de Dedektif Kim ne demek ister diye düşündüm, bir anlam veremeyince bekledim.

Sizin de izlediğiniz gibi; ‘Seçimler sonrası kılıçlar çekildi,’ ve ‘Sahlin tahmin edilmedik bir hamle yaptı,’ diye yazdım 4 Ekim tarihli son haberde.

Meclis Başkanlığı seçimi tam bir komediye dönüştü, diye yazanlar oldu.

Ben bu kanıda değilim. Ciddi bir seçim oldu. Bakın nasıl oldu!

"Allianspartierna har 173 ledamöter och Sverigedemokraterna 20 ledamöter i riksdagen, vilket skulle ha gett 193 röster. 194 personer röstade på honom mot 153 på Kent Härstedt."

Özeti şudur; "Allianspartierna har 173 ledamöter och Sverigedemokraterna 20 ledamöter i riksdagen."

Burjuva partileri 173, yabancı karşıtı (SD) parti 20, böylece 193, kazanmaya yetiyor.

Doğaldır ki bir taraf kazanırken, öteki taraf kazınacak! Alliansens adayı Per Westerberg 194 oy aldı.

194 kişi Mona Sahlin'in önerdiği Kent Härstedt'e karşı oy kulllanmış oldu. Maç sona erdi!

İsveç demokratları adı altında 20 kişi ile parlamentoya giren, yabancı karşıtı parti, bu meclis başkanlığı seçiminde, blok olarak Burjuva Partileri ile hareket etti. Saflar önceden belliydi. Seçim başlamadan önce bitti. Sonra ne oldu? Derin bir sessizlik oldu!

Ben de derin derin düşünüyordum ve Dedektif Kim ile iletişim kurmaya çalışıyordum.

Bugün gazetelere yansıdığına göre ‘Malmö’de keskin nişancı alarmı’ haberleri de geldi.

Tam bu sırada Dedektif Kim bir işaret fişeği daha gönderdi; kazan kaldırdılar!

Gazatelerin başlıkları şöyle;'Malmöskotten en världsnyhet.'

'Vem är det som skjuter invandrare i Malmö?”

'Malmö mermisi dünya haberlerinde” ve 'Malmö’de yabancılara ateş eden kim?”

Bunu bir açıdan, ‘kazan kaldırma’ gibi algılamak doğru mu?

Bu işte bir yanlış anlama, anlaşılma var mı? Bunu Dedektif Kim araştıracak.

Biz seçimle ilgli konuya dönelim ve Sayın Hasan Dölek ile yapılan söyleşiyi birlikte izleyelim.
Sevgi, içtenlik...
Tekin SonMez

İl Genel Meclisi üyesi olan Sayın Dölek, 1975 Ankara doğumlu, bir kardeşi Türkiye’de olan dokuz çocuklu bir aileden geliyor. Türkçede tekne dibi denirya öyle işte en son dokuz numaralı çocuk o. Bebek iken İsveç’e geldiğini, sonra geriye dönüş olduğunu, ortaokul ve liseyi Türkiye’de bitirdiğini ve 1994’ten sonra İsveç’e yerleştiğini söylüyor.

KONU İSVEÇ'te YÖNETSEL SİSTEM:
T: İsveç’t yönetsel politik sistem nasıl işliyor?
H: Politik sistem şöyle oluşuyor İsveç’te, üç meclisten oluşur: ‘İl Meclisi’ ona büyükşehir belediye meclisi diyoruz. Burda alınan kararlar neyi etkiler.. okulları etkiler, başka bakımevlerini etkiler, imar iskan arazi işleri hepsi burdan çıkar.
T: Moderatlar burayı aldılar.
H: Moderatlar da aldılar biz de muhalefetteyiz. Büyükşehir başkanı şu an Sten Nordin. Bu mecliste sekiz sene görev yaptım dörderden iki dönem. Büyükşehir belediye meclisi, 101 meclis üyesi var tüm Stockholm’den seçilmiş.
T. Kadir Topbaş’ın şu anki görevi gibi mi?
H: Evet onun gibi, sosyal demokratlar geçen dönem 27 sandalye çıkarmışlardı bunlardan bir tanesi de bendim bu dönem de 25 sandalye çıkardılar. Ben aday olmadım bu sene. Bir de İl Genel Meclisi var ilin üstünde. Moderatlar aldılar biz de muhalefetteyiz. Büyükşehir başkanı şu an Sten Nordin. Bu mecliste sekiz sene görev yaptım dörderden iki dönem.
T: Peki il meclisine geçelim.
H: İl genel meclisi de.. orayı da gene moderatlar aldı sağ partiler aldılar biz orda muhalefetteyiz yine ama ben buraya dördüncü sıradan adaydım Stockholm 6. Bölgeden. Stockholm altı bölgeden oluşuyor, altıncı bölgenin adayıydım, altıncı bölgede de seçimi geçebilmek için yani birinci sıradan girebilmek için 1305 oya ihtiyaç var yani yüzde beş barajı için.. şöyle oluşuyor, partinizin aldığı oyların % 5’ini sizin tek başınıza almanız lazım, ben de partimin aldığı oyların nerdeyse % 8’ini almış durumdayım, barajı geçtim, birinci sıradan il genel meclisine girdim.
T: Orada neler yapacaksınız?
H: Yani orda çok yeniyim tabii önümüzde uzun bir dönem var nasıl bir dönem.. biz öyle bir toplumdan geliyoruz ki çok sağlık sorunları olan bir toplum, yani nasıl sağlık sorunlarımız.. çok yüksek.. İsveç’te uzun yıllar ağır iş koşullarında çalışmış, yani sekiz saat yerine 12 saat 13 saat 14 saat çalışmış, o yüzden sağlık sorunları çok yüksek olan bir toplum, artı sağ iktidarlar, sağlık kurumlarını, hastaneleri, eczaneleri sattılar özelleştirdiler zor bir hale getirdiler. Biz bunlarla çalışacağız şimdi. O yüzden çok hizmet isteyen çok emek isteyen bir iş. Sadece Türkler oy vermedi bize, Somalililer, Eritreliler, Pakistanlılar, Araplar Cezayirliler, Tunuslular.. bu gruplar çok güzel çalışma yaptılar seçim esnasında. Yani hepsine sizin aracılığınızla burdan bahsettiğim gruplara da ayrı ayrı çok çok teşekkür ediyorum.

KONU İSVEÇ'te YABANCILAR:
T: Peki şimdi şöyle bir soru ile toparlayalım; İsveç demokratları partisi adı altında daha önceki ırkçılar, parlamentoya girdiler. Oy veren potansiyel olarak onları buraya getiren bir güç var. Nasıl oluştu bu size göre? Yani yabancılar yanlışlar mı yaptılar, yoksa çok mu yabancı alınıyor, yüksek sayıda yabancı girdi mi? Ülkeye yabancılar yük mü oluyor?
H: Yani yabancılar yük mü oluyor, yabancılar fazla mı alınıyor? Şimdi yabancılara da bakıyoruz, İsveç’i yabancılar temizliyor, İsveç’i yabancılar doyuruyor, İsveç’in bulaşığını yabancılar yıkıyor, hastanelerde bütün yabancılar çalışıyor.
T: Temizliğini yabancılar yapıyor.
H: Tabii yabancılar yapıyor. İsveç’in bakıyoruz taksi sürücülüğünü yabancılar yapıyor, otobüs şoförlüğünü onlar yapıyorlar. Bütün servis branşında hizmet branşında yabancılar. Ama böyle bir olaya da gelince yabancılar gitsin... Yabancılar olmasa İsveç ayakta durabilecek mi bunu tartışacaklar.
T: Bir de müslümanlıkla ilgili bir sorun.. İsveç demokratları bunu söylüyor.
H: Bu konuda geçtiğimiz dört yılda, sağ blok hükümeti sınıfta kaldı. Yabancılara hizmet konusunda yabancı hakları konusunda, kaldı ki ırkçı bir parti meclise girdi, ırkçı partiyi demek ki güçlendirici destekleyici birşeyler yaptılar ki onlar da meclise girdi yani onlar suçu hiç üzerlerinde bulmuyor şu anki iktidardaki sağ partiler. Yabancılar yabancılar yasasıyla ilgili aşırı güzel bir aman aman diyeceğimiz bir yasa çıkmadı, görmedik bir şeyler.
T: Peki bu parti oylarını nerden aldı, sosyal demokratlardan da oy aldı mı?
H: Yani Sosyal Demokratların kaybettiği oylara bakınca deniyor ki sosyal demokratlardan aldı. Hayır her partiden çektiler. ortada bir kararsız kesim vardı bazen sosyal demokratlara gidiyordu bazen sağ bloka gidiyordu, geçen dönem sağ bloka gitmişti, sağ bloktan çektiler.

4 Ekim 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

“Striden om talmannen avgörs i dag” ve Seçim süreci çalışkanlığı, verilerle beliren Sayın Dölek söyleşisi ile keşif masasında yine; Kırk yedinci yazı

2010-10-04T01:50:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Måndag 4 Oktober 2010/Bugün Pazartesi, 4 Ekim 2010.

Seçimler sonrası ilk kez kılıçlar çekildi, dedim dün.

Mona Sahlin tahmin edilmedik bir hamle yaptı.

Bugün bu haber daha da olgunlaşmış olarak gazetelere yansıdı.

“Partierna blir tvungna att samtala med SD”

"Partiler SD ile konuşmaya zorunda kalıyor," türünden haberler var.

SD diye kısaltılan imle bu parti nedir? Seçim süresince izledik.

Kendilerini İsveç'in koruyucu rolüne adamışlar, onlara göre.

Arkaik kültür kalıtları ile de yakın ilişki kurduklarını göstermek isterler. İşte dünkü bir haber ve başlık. “Kontroll över kulturarvet SD;s medel för att nå makt.”

"İktidara ulaşmak için kültür mirasını da kontrol ediyorlar."

Şimdi ne olacak? Bugün meclis başkanı için bir düello olacak. Dün bu konuda ön hazırlık haberlerini verdik.

Bu arada gündem çok hızlı değişiyor. Moderat Parti hemen hepsinden hızlı.

Bir iki haber vermek gerekiyor. 2010 seçimlerinde başarılı görünen genel sekreter gitti sessizce.

Bunun yerine aile kariyerinde siyaset olan, şık bir bayan geldi.

Göz açıp kapayıncaya dek hızla oldu bu.

Sosyal Demokrat Parti seçim sonuçlarını araştırmak için bir komisyon oluşturdu.

Erken kurultay kararı aldı. İl genel meclisi oyları barajı yüzde beş.

Sayın Hasan Dölek yüzde sekiz oy alarak birinci sıradan İl Genel Meclisine giriyor.

Kişisel tercih oyları ile yükselen bir pozisyon söz konusu burada. Bu çerçevede, Sayın Dölek için Sosyal Demokrat Parti içinde aktif bir görev sırası gelir mi diye düşündük ve sorduk. Söyleşinin öteki bölümünü birlikte izleyelim.

T: Hasan Bey PArti Genel sekreterliği için aday olmanız size önerilirse.. ne dersiniz?
H: Genel sekreterlik için mi?
T: Evet! Sosyal Demokratlar erken kurultayda belki genel sekreter değiştiriecekler.
H: Yani.. bilemiyorum tabii...
T: Bu kurultayda belki kadın kollarını değiştirecekler...
H: Tabii o günkü durum ne olur, partinin durumu, gidişat ne gösterir bilemiyorum ama tabii şu anda genel başkanımız yerinde oturuyor. Genel sekreter yerinde oturuyor, herkes yerinde. Ama bir yıl içerisinde bir tartışma olacak tabii. Bu durumda gidişat neyi gösterir bilemiyorum ama şunu söyleyebilirim bu konuda; biz yine partiliyiz, partimizdeyiz, yolumuza devam ediyoruz. Seçimlere sadece dört yıl kaldı diyoruz.
T: Kaç yıldır Sosyal Demokrat Parti'desiniz Hasan Bey?
H: 1998’den beri Sosyal Demokrat Parti'deyim.

T: Şimdi sizin konumunuz, şu anda İl Meclisi onu biraz açıklar mısınız?
H: Evet, şimdi ben milletvekilliğine onuncu sırada aday oldum, partinin takdiri buydu. Ön seçimlerde buraya yerleştirildik, kazandığımız takdirde 10-11 milletvekili çıkartırız diye tahmin ediyorduk ama kazanamadık, tabii olmadı.

T: Soruyu şöyle getireyim; sizin Kulu kökenli, Türkiye kökenli bir tabanınız var burda, oy potansiyeli olarak bunun sayısı ne kadar olur?
H: İsveç genelinde tabii çok yok. Stockholm’de iki liste girdik biz. Biri İl Genel Meclisi oldu, biri de Stockholm İl listesi oldu. Genelde çok Türk vardı. Ama Stockholm merkezde beş, altı bin civarında Türk var.
T: Beş, altı bin Türk, bunun herhalde yüzde sekseni Kulu kökenli. Siz onların tek tek sandığa gittiklerine ve Sosyal Demokrat Parti’ye oy verdiklerine inanıyor musunuz?
H: Yani, sandığa gitmeleri için elimizden geleni yaptık. Şu anda bir istatistik yok elimizde, ama şunu söyleyim, sandığa Türklerin gitme sayısı yükseldi. Yüzde kaçları buldu bilemiyorum.. şu anda üniversiteden birkaç arkadaşım araştırıyor. Yüzde yüzü bulmak çok zor, ama yakın rakamları zannedersem önümüzdeki bir iki hafta içinde yakalarız.

4 Ekim 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

Mona Sahlin hamle yaptı ve "En spetshacka från äldre stenåldren har hittas i Hennån på Orust." ; Kırk altıncı yazı

2010-10-03T04:19:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Söndag 3 Oktober 2010/Bugün Pazar, 3 Ekim 2010.

Seçimler sonrası dün ilk kez kılıçlar çekildi.

Kılıçlar çekildi, bir deyim. Burada Mona Sahlin hamle yaptı demek daha doğru.

İki gün önceki gelişme bu hamleyi göstermedi. İki gün önce ne oldu? Şu oldu!

Sosyal Demokrat Parti milletvekili eski savunma bakanı Björn von Sydow sahne aldı.

Sayın Sydow meclis başkanı "talman" adayı olmayacağını açıkladı.

Sayın Sydow, neden böyle bir açıklama yaptı? Nasıl karar verdi, kime danıştı?

Mona Sahlin partinin başında. Bu ve benzer konularda parti içi düzenek nedir?

Özet şudur! Satranç alanında ilk görünen şudur!

Sydow, "talman" adayı olmayacağını açıklayınca, karşı blok rahat bir soluk aldı.

Neden? Şundan!

Sosyal Demokratlar meclis başkanı adayı çıkarmıyor izlenimi verdi.

Bu alanı, geçen dört yılda olduğu gibi hükümet ortaklarına bırakıyor havası...

Bu izlenim oldu mu, olmadı mı? Şu da usa gelir!

İki blok da (SD) partisinden rahatsız.

Meclis Başkanı konusu, yazısız bir uzlaşma ve başkan seçimi (SD) kilit parti olmaktan çıkar.

Kılıçlar çekilmeden ilk raund böyle aşılır...

Bir varsayım! Fakat böyle olmadı.

Aradan iki gün geçti, geçmedi Mona Sahlin hamle yaptı.

Parti üyesi, milletvekili Kent Härsedt'i sahneye aldı.

Sayın Härsedt de kendisini meclis başkanlığına uygun gördüğünü söyledi bu hamle ile.

"Socialdemokratiske riksdagsledamoten Kent Härsedt tycker att han är väl lämpad som talman."

Bu hamle Kırmızı Yeşil blokta nasıl bir yankı yapar ve ne tür bir refleks getirir, göreceğiz.

Fakat! Fakat! Bu hamlede bir şifre var! Şudur! Kent Härsedt, (SD) İsveç Güney Bölgesi, Skåne'den geliyor.

Bu arada arkaik Viking kültür kalıtı ile ilgili haberler çıkıyor.

“Kontroll över kulturarvet SD; s medel för att nå makt” SD, kultur mirası üzerinden iktidara tırmanmak istiyor, haberi de üstte.

Bir de keşif var! Arkaik evreden bir bulut! Şamanist dönem, yine Güney'de bulundu.

Görüleceği gibi yoğun bir trafik var. Diplomasi ve siyaset! Bir labitent tümü birden.

Meclis başkanı seçimi tam bu sırada geldi.

(M) adayı yine Peter Westerbarg, geçen dört yıl başkanlık yaptı.

Bu hamle (SD) partisini de sahneye çıkardı. Kilit parti rolü alacak mı?

Şurası doğrudur! Mona Sahlin seçimden birinci parti olarak çıktı.

Yüzde beş, altı oranında oy alarak seçimden çıkan küçük burjuva partileri...

CP, FP, KD, bu küçükler, üçer bakanlıkla iktidar gücünü kullanıyor.

Yüzde otuzun üstünde oy oranıyla en büyük kitlesel parti bir kenarda “mobbning” olacak.

“Bli mobbad i politiken” mi yaşayacak? Oyun dışına mı atılacak.

Bu tuhaf işleyişe göre safdışı kalmak. Dört yıl daha seçim bekleyecek Sosyal Demokrat çoğunluk… Böyle mi?

Mona Sahlin’in hamlesini bir kılıç çekme olarak keşif masasına alabilir miyiz?

Dedektif Kim, Londra’dan keşif masasını izlediğini belli ediyor.

Pertavsız, dünkü gazetede, sayfa üstünde duruyor. Kendisi ortalarda yok.

Pertavsızın durduğu sayfayı sunuyoruz. İşte!

Politik gelişmeleri orada bırakıyor dünkü söyleşinin devamını bir sonraya erteliyoruz.

Sevgi, içtenlik…
Tekin SonMez, 3 Ekim 2010, Stockholm

İsveç Türk İşçi Dernekleri Federasyonu Başkanı olan, 2010 Seçim süreci çalışkanlığı, verilerle beliren Sayın Dölek keşif masasında; Kırk beşinci yazı

2010-10-02T03:43:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Lördag 2 Oktober 2010/Bugün Cumartesi, 2 Ekim 2010.

2010 İsveç Seçimleri sona erdi ve üzerinden on gün daha geçti.

Ortalık toz duman, denir Türkçede. Biraz bu hava var.

Meclis başkanlığı ilk raund. Ring ya da arena hazır!

Kırmızı Yeşil blok bir yanda.

Alliansen, hükümet ortağı partiler o yanda.

İki gün önce bir haber dalgalandı. Alliansen için umut verdi bu.

Fakat bugün durum değişti. Şimdi keşif masasına dönelim. Özetle şöyle!

Sosyal Demokrat Parti’nin seçim sürecinde medya Mona Sahlin liderliğine sıcak değildi.

İkinci parti gibi gösterilen (S) buna karşın birinci parti olarak ipi göğüsledi.

Bu durum öteki partilerin canını sıktı biraz.

Kadınların meclise katılım oranı düştü. Medya, Sahlin ve (S) konusunda sınfta kaldı.

Azınlık hükümeti ve Parlamentodaki işleyiş düz bir çizgi gibi görünüyordu.

Aşağıdaki haber bloklar arası uyum için umut verdi iki gün önce.

“S- riksdagsmannen Björn von Sydow meddelade i går att han inte ställer upp som de rödgrönas kandidat till posten som talman i riksdagen.”

Bu arada Sosyal Demokrat Parti milletvekili eski savunma bakanı Björn von Sydow meclis başkanı "talman" adayı olmayacağını açıkladı.

Gelecek hafta, Alliansen, azınlık hükümeti kurmayı deneyecek. Bundan önce meclis başkanı seçimi var.

Björn von Sydow adaylıktan çekildi fakat...

Mona Sahlin (S) milletvekili Hent Härstedt'in aday olacağını (dün) açıkladı.

Burada aktörler ne tür rol alacaklar ya da nasıl bir rol yüklenecekler? İzleyeceğiz.

Anlaşıldı, (SD) 20 kişi ile parlamentoya giren yabancı karşıtı parti kilit rol alacak bu seçimde.

Bu arada keşif masasını açtık. Bir de söyleşi yaptık. Türkiye'yi gururla temsil eden Hasan Dölek...

Sosyal Demokrat Parti 10. sıradan milletvekili adayı idi bu seçimlerde.

Milletvekili olması için yeterli oy alamadı Sayın Dölek.

Fakat bunun kadar önemli başka bir yerde, 4. sıradan aday olduğu İl Genel Meclisi'ne, çok yüksek tercih oyları alarak 1. sıradan girdi.

Mona Sahlin liderliğinde Sosyal Demokrat Parti’nin milletvekili adayı konuğumuz.

İsveç Türk İşçi Dernekleri Federasyonu Başkanı da olan ve 2010 Seçim süreci çalışkanlığı, verilerle beliren Sayın Hasan Dölek keşif masasında.

Sevgi içtenlik...

Tekin SonMez

T: Sayın Hasan Dölek, İsveç 2010 seçimleri hakkında konuşacağız. Sizin görüşlerinizi merak ediyorum. Sosyal demokratlar neden böyle bir iniş trendi gösterdi. Bir tepki var mıydı?
H: Tabii, bunun çok büyük faktörleri var. Seçim çalışmaları esnasında birçok şeyle karşılaştım. Bir grup orta yaşlı kesim, genel başkan ve yönetim kuruluna biraz tepkiliydi. Yaşlı, bu emekli kesim, ‘neden Vänster partiyle, eski komünistlerle beraber hareket ediyorsunuz,’ diye tepkiliydi.

T: Basın, medya bu konuda nesnel ve yansız oldu mu?
H: Hayır! İşte, basının çok büyük bir etkisi oldu. Basın hiçbir zaman genel başkanımızı, başbakan adayımızı çok net ve pozitif göstermedi. Hep bir şekilde eleştirisel açıdan aldı.

T: Bir örnek verir misiniz?
H: Mesela, Genel Başkanımız Mona Sahlin, günde dokuz on yeri ziyaret ediyor.. geniş bir programı var, basında çok az yer buluyordu, bazen hiç bulmuyordu. Ama Başbakan, Moderat parti genel başkanı Sayın Reinfeldt bir yerden bir yere gidiyordu bunu çok büyütüyorlardı. Halbuki sosyal demokratların yaptıkları seçim çalışmalarındaki önerilerine baktığımız zaman; tamamen yabancılara yönelik, gençlere yönelik, kadınlara yönelik göçmen kesimini evlerinden çıkartıp daha aktif hale getirmeye yönelik çalışmalardı.

T: Medya yanlı davrandı diyorsunuz. Bu konuyu, bu şekilde gündemi değiştirdiler diyorsunuz. Neden? Ne yapmaya çalıştılar?
H: Yani aslında bu kararsız kesimi etkilemeye çalıştılar.

T: Alliansen, şöyle ki hükümet ortakları, nasıl olsa bu seçimi kazanacak önyargısı ile mi davrandı medya?
H: Olabilir yani.. hem o var.. öyle bir önyargıları vardı zaten. İkinci bir önyargıları da şuydu, kararsız kesimi Alliansen’e, yani sağ blok’a angaje etmeye çalıştılar. Ama baktığmız zaman sol bloğun oy oranını son bir haftaya kadar % 27’lerde, % 28’lerde gösterdiler.. bizim Sosyal Demokrart partiyi. Ama seçimlerde baktık % 31’i geçtik. Yine birinci parti olduk. Bütün istatistiklerinde zaten şunu gösterdiler, sosyal demokrat partiyi İsveç’in ikinci büyük partisi olarak gösterdiler.

T: Uzun bir soru gelecek Hasan Bey. Sosyal Demokrat partiyi neden ikinci parti diye insanların zihnine yerleştirdiler? Şöyle; şunu görüyoruz: Bir; sosyal demokratların etkin bir medya organı, etkin bir gazetesi yok değil mi? İki; fakat sizin de vurguladığınız gibi, hemen tüm medya hükümet ortaklarını destekler göründü. Şu soru akla gelebilir mi? Medya da sonuçta kapitalist finans grupları sistemine bağlı, bu finans gruplarının hükümetten beklentileri olabilir mi? Hükümet ve medya arasında, arka planda bir çıkar hesabı olabilir mi?

H: Tekin Bey buna iki şekilde cevap vereceğim. Bir; yani bunu zaten görebiliyoruz. Tabii ki.. yani burjuva kesimi burjuva kesimini destekledi. Burjuva tarafının gazetesi kimdi kimlerdi... İki; evet, yani elimizde gazete yok, vatandaşa ulaşmak çok önemli, insanlara ulaşmak. Ama bizim genel başkanımız, partimiz partililerimiz adaylarımız.. hepimiz kapı çaldık yani tek tek gezdik, sokaklarda.. caddelerde, binalarda.

T: Şimdi şöyle bir şey daha.. yine uzun bir soru gelecek. Bunu da iki açıdan yanıtlayabilirsiniz. Burada ikili bir konum var. Mona Sahlin ilk kadın başbakan olacak İsveç tarihinde. Bir; ‘Genel başkan üzerine bir ön yargı var,’ dediniz. Bu ön yargı, kadın olduğu için mi? genel anlamda İsveç seçmeni mi kadın başbakan konusunda ön yargılı? Sosyal Demakrat Parti de bu konuya hazır değil mi yoksa? Bu tepkiyi şöyle formule edebilirim. Mona Sahlin’e kadın olduğu için ve Başbakan olmasın diye kadınların duygusal tepkisi mi var? İsveç, bir kadın başbakana hazır değil mi?

H: Tabii şimdi şu da var.. yani.. kadın kadını da kıskanıyor olabilir, o da ayrı bir konu. Ama şu da var, eşitlik eşitlik, deriz. Eşitlikse işte bir kadın başkan aday, kadın başbakan adayının da eşitlik prensibine bakaraktan seçilebilmesi lazımdı. Yani Mona Sahlin’in bu durumda seçilmesi lazımdı yani. Ama İsveç bir türlü.. bir grup içine sindiremedi kadın bir başbakanı. Bakıyoruz, Pakistan'da yıllar yıllar önce bir kadın başbakanlık yaptı, bakıyoruz Türkiye'de yıllar yılar önce başbakanlık yaptı bir bayan, Tansu Çiller. Mona Sahlin’e baktığımız zaman, tecrübe açısından siyasetteki duruşu açısından beş kez daha Reinfeldt’den çok daha tecrübeli, çok daha bu konuya hakim.

T: Sosyal demokratlar mı içine sindiremedi bunu?
H: Sadece sosyal demokratlar değil sosyal demokratlar tabii ki sindirdi.. Mona Sahlin’i. Tabii, başbakanlık kapasitesi olan tek lider. Bir türlü, işte, kadın başbakanı sindiremeyen gruplar da oldu.

T: Neden o zaman, Parti içinde de sindiremeyen gruplar oldu mu?
H: Parti dışında diyorum ben. Parti içinde değil, parti içi kabullendi genel başkanı.. niye % 31’in üzerinde oy aldık, bu da az bir oy değil. Yani bu sonuç basına rağmen, basının bizi sürekli ikinci parti olarak göstermesine rağmen.. birinci parti çıktık.
Sürecek...

Tekin SonMez 30 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar; Feryal Özkale Sönmez

"“Historisk rysare i repris” ; Kırk dördüncü yazı

2010-09-26T05:00:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Söndag 26 September 2010/Bugün pazar, 26 Eylül 2010.

Son haftalarda kimi sözcükler daha sık kullanılıyor.

“Historisk” "tarihi/tarihsel” anlamı ile yüklü olanı algı dağarına almak kolay.

Bireylerin, ailelelerin, bölgelerin, toplumların yaşamlarında sıkça görülmeyen evrilmeler...

...değişmeler “tarihsel” damgası alıyor kolayca hemen her yerde.

İsveç, “yeni bir İsveç” tanımını da sevdi.

Gazetelerde bunu da sıkça görebilirsiniz! Nedir yeni olan?

Cesaretle bunu sordunuz!

Sizin gelişmelerden habersiz olduğunuz izlenimi ortaya çıkabilir.

Size tuhaf tuhaf bakacaklardır. Size haber verelim şimdiden.

İsveç gibi, İskandinavya toplumlarında sükunet egemendir.

En sıradan sıçrama, en doğal hamle ürpertir onları.

Doğal yaşamın akışı, doğa ile içselleşme... yoğundur...

Çokluk pagan şamanlar gibi pastoral çevrede yaşama alışkanlığı sevilir...

Onlara bu derin sessizlikte haz alma duyumu vermiş, bu doğa.

Ingmar Bergman’ın siyah beyaz filmleri bu doğadaki sessizliği verir.

Evet! Bugün başka bir yerdeyiz! Neredeyiz? Bunu bir kez daha sorduk!

“Historisk rysare i repris” türünden yanıt aldık.

’Historisk’ bunun tarihsel olduğunu gördük.

İkinci söz, ’rysare’ (ad) fakat sıfat gibi bir görevi var burada.

Tümceyi sonlandıran ’repris’ tekrar, yineleme anlamı taşıyor.

Sonunda bu bir gazete başlığı, deyip geçmek de var!

Tümcede eylemlik yok. ’Fiil’ yok! Ne diyor bu tümce?

Tarihsel 'rysare' tekrar. Rysare, İsveçliler bu sözcüğü sevmeğe başladılar.

Yalın anlamı ile ’korku kitapları’ için kullanıldığı bilinir.

Bu seçimlerde böyle bir durum mu var, diye sorabilisiniz.

Rysare sözcüğünün eylemlik şekli rysa-ryser-rös-ryst- kuraldışı eylemlik.

Anlamdaşlar olan skaka daha çok kullanılır bu bağlamda.

Yakın bir sesle rysk-ryskt-ryska dediğinizde bizim bildiğimiz ”Rus” anlaşılır.

Şimdi böyle bir sözcüğü seve seve kullanmış analiz yapan gazeteci.

Analiz yapan bir gazetecinin böyle bir başlık atması doğru mu?

“Historisk rysare i repris” başlığı ile olası ki şunu demek ister bu arkadaş...

”Ürpertici tarihsel yineleme” Devamında ne görüyoruz?

”Fredrik Reinfeldt gjorde det bästa valet i Moderaternas historia, partie..”

Başlıklar yol gösteriyor.

Göran Eriksson (SvD, 25 september, s.7) adlı gazetede yayınlanan analizi ile iki şeyin altını çiziyor.

Reinfeldt Moderat partisi tarihinde en iyi sonucu bu seçimlerde yaptı...

Burada anlıyoruz ki, ”Moderat partisi tarihsel” başarısı ile bir ürperti verdi.

Başlık ardılı gelen tümceye bakıyoruz;

”Efter sin största politiska framgång väntar nu Fredrik Reinfeldts tuffaste prövning som statsminister.”

Kendisinin en büyük politik başarısından sonra Reinfeldt’i daha ’kabadayı, korkusuz’ bir prova bekliyor (onu) başbakan olarak.”

Burada ”tuff” sıfatı ”aste” ile en üst düzeye çıkmış.

Bu sözcük, ”hård- sert, känslolöst, duygusuz, orädd, korkusuz gibi anlam yükleneceği gibi...

..sırasında ”snygg” gösterişli anlamı da yüklenebilir.

Dedektif Kim, Londra'dan bunları gösterdi.

Reinfeldt, ortak hükümet partilerinin oy tabanına girdi ve kendi partisinin oylarını yükseltti. Evet!

Doğrudur! Fakat sağlam bir hükümet kuracak tabanı yok..

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, Salı, 26 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Uffe Elleman-Jensen;“Nu bör Reinfeldt ha is i magen.” och “Valet blev sensationellt jämnt.” ”Alla röstar har räknats två gånger.."; Kırk üçüncü yazı

2010-09-25T06:54:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Lördag 25 September 2010/Bugün cumartesi, 25 Eylül 2010.

Avrupa’nın ilk Yeşil Başkenti Stockholm’de 2010 Seçimleri rüzgar gibi geçti.

Dünden bir önce, (24 eylül); “Svettigt för båda blocken” her iki blok için de durum terletici, başlığı vardı.

En önemlisi de tüm oylar iki kez sayılmış.

“Valet blev sensationellt jämnt.”

Oylar sansasyonel eşitlikte olmuş.

Buna karşın yine de Reinfeldt azınlık hükümeti kurmak zorunda.

"Alla röstar har räknats två gånger...

och Fredrick Reinfeldt bildar en minoritetsregering.”

Bu durum yurt dışında bile ses vermiş. Bunu şuradan da anlıyoruz.

Örneğin ”Danmark förre utrikesminister Uffe Elleman-Jensen;

“Nu bör Reinfeldt ha is i magen.”

Danimarka'nın önceki top politikacısı Jensen, ”Reinfeldt şimdi midesine buz koymak zorunda,” demiş.

Görüldüğü gibi; Alliansen får 173 mandat, de rödgröna 156 och Sverigedemokraterna 20.

Sahlin başkanlığında Sosyal Demokrat Parti olağanüstü kongre kararı aldı dün.

Bu arada yurtdışı tavsiyeler de geliyor.

Bunların hepsine yer verme konusu dedektif Kim yetkisinde.

Danimarka çok özel.

Bir eli burada olduğu için ona pertavsız yön verdi, yayımladık.

Önemli haberler sırasını atlayarak, bir başlık daha.

“Flera brister i valmetoden” seçim kurallarındaki eksiklikler...

Özellikle ad yanına konulan çarpı simgesi ile yeri değişen adayların durumu karışıklık yarattı.

Tam liste ile kazananlar ve işaretle yer değiştiren adaylar parti içinde sorun olmuş, gazetelere göre.

Bunları birisi de aşağıdan üste çıkan, Yeşil Partisi gençlik sözcüsü Maria Ferm olmuş.

”En av dem är Maria Ferm, språkrör för Grön ungdom.”

Tavsiyeler ard arda geliyor.

En önemlisi yukarıda değindiğimiz gibi; tüm oylar iki kez sayılmış.

”Alla röstar har räknats två gånger och Fredrick Reinfeldt bildar en minoritetsregering.”

Buna karşın yine de Reinfeldt azınlık hükümeti kurmak zorunda.

Görüldüğü gibi; Alliansen får 173 mandat, de rödgröna 156 och Sverigedemokraterna 20.

Azınlık hükümeti için 175 oy gerekiyor. Sverigedemokraterna ile tüm muhalefet 176... Şimdi ne olacak? Zurnanın en alengirli sesi..

Dedektif Kim şimdi telefon etti... "İşte deve, işte hendek," müziği ile ekranı açtı... Fakat Pavarotti sesi ile baba Rigoletto'nun ağıtını işitiyoruz.

Londra'dan! İyi mi!

Anlaşılan Başbakan ve Moderat Parti Başkanı Reinfeldt'in başağrısı da işte şimdi başlıyor...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, Salı, 25 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

“Utrikesfödda i riksdagen ökar.” och"SD för vågmastarroll- Alliansen i minoritetsregering. Valsystemet kritiseras."; Kırk ikinci yazı

2010-09-24T07:54:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Fredag 24 September 2010/Bugün Cuma, 24 Eylül 2010, ikinci haber yazı.

Bugün hangi başlık ön sırada yer alacak diye düşünüyoruz.

Seçim 2010 aşağı yukarı sona erdi. Seçim süreci sona erdi.

Sağ üstte Kraliyet Drama Tiyatrosu. Bu seçimler de klasik bilinen partilere bir dram oldu.

Dilerseniz bu belki de son sayfayı, Seçim; "Val 2010" sayfasını birlikte yapalım.

Son sayfa olmayabilir, sondan bir önceki olabilir.

Haber merkezine gelenler... ilk başta ne demiştik...

O ilkelere göre bir sıralama yapılmış haberler.

Dün geride kalan bir haber, bugün başlık olabilir mi?

Haber şöyle başlıyor; “Utrikesfödda i riksdagen ökar.”

“Dış ülkeler doğumlular parlamentoda çoğalıyor.”

Biz buna yurtdışı doğumlu deriz. Fakat bir ayraç var burada. “Utrikes” denirken, İsveçli olmayış imi var burada.

Bu haber seçenek olarak burada. Öteki özellikle seçim konulu öne çıkan haberler şöyle;
“Seçim sonuçları kesinlik kazandı. Sverigedemokraterna Partisi 20 sandelye ile parlamentoda anahtar rolu aldı.”

“Valresultat nu är det definitivt klart att Sverigedemokraterna med 20 mandat får en vågmastarroll i riksdagen.

Üçüncü sıradaki haber; “Flera brister i valmetoden.” “İsveç seçim sisteminde birçok boşluk var.”

Bris/ter sözcüğü (ad) eksiklik, yetersizlik, kusur, zayıflık gibi anlamlar yükleniyor duruma göre.

Biz buna ‘sistemde boşluk’ derken, Türkçe tanımlarla konuya yaklaştık.

İşte bir konu başlığı da bu. Sürdürüyoruz!

Bugünkü masaüstü çalışmaları burada. Dedektif Kim henüz telefon etmedi.

Dün geç saatlerde, bilgisayarlara takılı göz sayesinde, ekranda soru yanıt tarzında konulara yaklaştık.

Dedektif Kim, pertavsızını dün akşam belli bir yere koydu.

Ben bu konuyu atlamışım. O atlamamış! Bu nedenle bir uyarı daha aldım ondan.

Pertavsızını oraya tutarak bana kesin bir simge vermiş oldu.

Bu sırada döner paketini hışırtılarla açtı, ekranda bana bakarak bir de göz kırptı.

‘Hani soğanlı döner kokusundan kurtulmana sevinme, der gibi, hışırtıları özellikle yoşunlaştırdı, göz ucuyla bana bakarak.

O kadar hışırtı oldu ki bir ara ekran kararmıştı ki ben de kulaklarımı tıkamak üzere ellerimi yukarı kaldırdım.

Bunu “teslim oldum” anlamında düşünmüş olmalı.

Dedektif Kim sonuç olarak nazik ve centilmen bir İngiliz Beyefendisi...

Daha fazla hışırtı yapmadı ve açtığı paketten çıkardığı dönerleri keyifle yemeğe koyuldu.

Pertavsız nerede, hangi konu üzerinde duruyordu? Tahmin edebilir misiniz?

Siz bunu tahmin edinceye dek, biz ileride haber merkezine gelen üç başlıktan birini ilk haber olarak seçelim.

Dedektif Kim ve pertavsızı konusuna daha sonra dönerizz.

1) “Dış ülkeler doğumlular parlamentoda çoğalıyor.”

2) Seçim sonuçları kesinlik kazandı ve..

Sverigedemokraterna Partisi 20 sandelye ile parlamentoda kilit rol pozisyonu aldı.”

3) “İsveç seçim sisteminde birçok boşluk var.”

Sonuç olarak bu üç haber de seçimle ilgili. Her üçü de birbirine bağlı ve hem sonuçları hem de gelecek günleri etkileyici haberler.

Seçim sürecinde yorum yapmamaya söz vermiştik. Biraz da paradoksal meraklar ortaya çıksın dedik.

Neşeli yanları vardır hatta komik taraflar vardır her ciddi gibi görünen olayda...

Komiklik ya da paradoks var mı öne çıkan üç haberde? Var!

Azınlık hükümeti ile bu arada kron değer yitirmedi!

Yabancı göçü dursun, diyen bir anlayış, parlamentoya 20 kişi ile girdi.

Seçim sonuçları da kesinleşti. Yine şöyle bir paradoks!

Yabancı karşıtı partinin parlamentoya girmesi ile birlikte, parlamentoda yabancı milletvekili sayısı rekor düzeye ulaştı.

Bir paradoks daha! İmrenilen İsveç demokratik düzeninde seçme seçilme haklarını veren seçim yasasında boşluklar, zayıflıklar var, denildi.

“Alliansen” denilen hükümet ortakları mavi, 173 sandalye, “Rödgröna” denilen muhalefet
Kırmızı 156 sandalye...

Anahtar rol alan, yabancı karşıtı , “Sverigedemokraterna” Partisi 20 sandelye ve parlamento aritmetiği de işte görüldüğü gibi burada ortaya çıkıyor.

Buna karşın, her iki karşıt görüş parlamentoya giriyor rekor düzeyde.

Bu açılım, üstteki anlamlarla yaklaştığımız seçim paradoksu sonuç olarak anlaşıldı.

Sizce ilk başlık, ikinci başlık hangileri olmalı?

Dedektif Kim ve pertavsızı konusuna döneriz. Evet!

Yabancıların parlamentoya rekor derecede girmeleri, sizin önerinizle ilk sırayı aldı.

Yukarıda; “Utrikesfödda i riksdagen ökar” ilk sırada.

Ne de olsa, siz de yabancısınız! Hepimiz aslında 'yabancı'yız!

Bu biraz da“Yabancı” adlı kısa romanı (Albert Camus) çağrıştırdı.

Her çağrıştırım, bir konuşmadır.Görsellikler de konuşuyor.

Bir de karga var görüntüde. Bu nereden çıktı? Bu seçimlere karga mı karıştı?

Kızılderili inancına göre bilgelik! Anadolu'da uğursuzluk sayılır!

Hemen sol ve karşı sağ, seçim alanı ve evet bir de karga. Komik bir durum.

Bir simge! Eşim, Feryal Hanım bu tür simgesel anlatılarda ustadır.

Olsun! Evet! Ekranı açtık! Dedektif Kim orada mı, diye seslendik.

Kamerayı ve gözü açık bırakmış. Kendisi ortada görünmüyor.

Ekrana bağlı objelere bakıyoruz. Pertavsız, dün bıraktığı yerde.

Fakat petvasızın bir ucu da öteki habere dönük duruyor.

Şimdi toparlayabiliriz. Pertavsızın büyük bölümü iki haber arasında duruyor.

Böylece ilk haber, ikinci ve üçüncü haberle karışık bir başlık ortaya çıktı.

İsveç demokratik düzeninde seçme seçilme haklarını veren seçim yasasında boşluklar ya da zayıflıklar olduğu ileri sürülüyor.

Buna karşın, her iki karşıt görüş "yabancılar" ve "karşıtları" (SD) parlamentoya giriyor. Bir tuhaflık var mı yok mu bu sonuçlarda... bekleyelim...

Son görsellikle, başladığımız yere dönüyoruz...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, Salı, 24 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Guiseppe Verdi ve Rigoletto ve “Svettigt för båda blocken” İsveç 2010 Seçimleri ,Durum her iki blok için de terletici." ;Kırk birinci yazı

2010-09-24T03:01:00.000-07:00

Stockholm VAL, I dag den Fredag 24 September 2010/Bugün Cuma, 24 Eylül 2010 ilk haber yazı.

Stockholm günaydın... Dün ve bugün de güneşli bir havada size ulaşıyoruz.

Hava güzel! 25 günde 41 yazı haber ve görsellerle karşınızdayız.

Bu nedenle sevinçle dolup taşıyoruz bugün de. Seçim başlıklı haberlere girmeden önce

...sağ üst köşedeki Kraliyet Operası yan kapısından içeri girelim kısa bir süre.

Stockholm şu günlerde özellikle Akdeniz insanları ile dolup boşalıyor. İtalyanlar, İspanyollar ilk sırada.

Guiseppe Verdi(1813–1901) ve Rigoletto onlar için yabancı değil.

Bir İsveçli yorumu oldu sahnelenen Rigoletto her zamanki gibi.

Buraya gelen eserler İsveç eğilimi alır ve bu eser bir anlamda dünyaya da Stockholm zevki olarak yeniden açılır.

Aslında dünyaya açılan bu bakış ufku doğrultusunda eser İsveçli olur.

Çıplak heykellerle süslü Stockholm'de, Rigoletto da böyle bir yorumdan payını aldı.

Henüz giydirilmedi soyunuk heykeller burada. Kadın erkek, heykeller çırılçıplak kimilerini çıldırtıyor.

Fakat burada yabancıların yaptığı sanılan kadınlara tecavüz yoğunluğu toplumu tedirgin ediyor.

Bu açıdan dünyada kadınlara yönelik zorba davranışlar açısından belki...

Bu opera yapıtı sert bir duygu platformu üstünde izlendi ve çok alkış aldı.

Bu arada Mussolini'yi ve kahverengi gömlekli zorbaları, özellikle kadınlara tecavüzü simgeleyen asker kaputlu adamları ile bu sahneleme İtalyanları şaşırtmış olmalı.

Fuayede durmadan bağıra çağıra konuşup durumu araştılar. Kompozitörü olası ki açıklamaya çağırdılar.

Şöyle oldu, hem alkışladılar hem de kendi aralarında tartıştılar.

İtalyan milliyetçiliğinin de hayranlıkla yaklaştığı adlardan olan Verdi.. Guiseppe Verdi, evet...

Rigoletto'nun konusunu Hugo'nun "Kral eğleniyor" adlı yapıtından aldığı söyleniyor.

İlkin baş kişi olan ve tecavüz edilen kızını kurtarmak isterken öç almayı kuran Rigoletto...

Kiraladığı katilin, tecavüzcüyü değil kızını öldürdüğü anlaşılınca Verdi'nin notaları ile yükselen çığlıklar...

"Acılı baba Rigoletto'nun trajik haykırışlarına.. kompozitör Verdi sükunetle yanıt verdi ve notalarla:

..'bağrına taş bas' anlamında teselli etti," dedim bir öndeki yazıda.

Dün de değindim! Yazıyı yayıma sunarken bir ek daha yaptım!

"Seçim sonuçları da sindirilmek üzere zihinlere yerleşti, 'başsağlığı' gibi "teselli etme" sürüyor...

..bakalım ne zaman tartışma ortamı başlayacak.

Evet! Teselli ortamı çok kısa sürede gerçekleşti ve tartışma ortamı başladı.

Hemen sağ yakın üst, “Svettigt för båda blocken” tümcesi ile durumun zorluğu belirlendi.

Şöyle ki bu durum sonucu ülke kuzeyi kırmızı, güneyi mavi ve ortada biraz siyah oldu. Sarı gömlekliler duruma el koydu.

Sarı tişort sırtlarında; "şimdi ülkemiz söz konusudur" yazılı gençler parlamentoya adım attılar...

... orada kırmızı ve mavi blok için zorlu bir hava yarattılar.

Orası, sol en altta sarı gömleklinin durduğu yer; Södertalja oranın adı. Mavi çiçek dört belediye meclisi üyesi (SD) onlar.

Orası Mardin kökenli Süryanilerin yoğun yaşadığı yerdir ve (SD) Sverigedemokraterna'nın bir ayağı parlamentoya girdi fakat oradadır bir ayağı.

Başlıkta "Kırmızı ve mavi her iki blok için de terletici bir durum," olduğu söyleniyor.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, Salı, 24 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Rigoletto och "I Göteborg saknades bara nio röster för att Folkpatriet skulle erövra ett mandat från socialdemokraterna."; Kırkıncı yazı

2010-09-23T03:47:00.000-07:00

Stockholm VAL I dag den Torsdag 23 September 2010/Bugün Perşembe, 23 Eylül 2010, haber yazı.

Şaşırtıcı sonuçlarla İsveç’te bugün de seçim konusu öne çıktı.

Dün de altı çizilen konu buydu. Ürperten beklentiler falan...

“Şimdi az sayıda oy bekleyen partiler var,” gibi.

“Bu bir avuç oy partilerin milletvekili sayısını birer artıracak ya da eksiltecek,” gibi...

“Bu arada olan Sosyaldemokratlara olacak,” gibi...

Bir de bizimle ahbaplığı olan Kral Demirbaş Şarl, XII Karl gibi...

Konular vardı. Sağ köşede izlediğimiz Kral XII Karl... Neden? Şundan!

Yinelemekte yarar var mı, bilemiyorum.

Sverigedemokraterna Partisi (1988) ‘Bevara Sverige svenskt’ adlı ırkçı örgüt üzerinde kuruldu.

Bu anlayışı temsil eden grup, 1992'de Kral Demirbaş Şarl anıtı önünde toplanmış "kara kafalılar dışarı" diye haykırmışlardı.

Güçlerini o günlerde Kral XII Karl ile sağlamışlardı. Bugün İsveç'te durum farklı gazetelere göre."Det ser mörkt ut för alliansen."

Alliansen için durum karanlık.Biraz daha açalım!

Geçen dört yıl hükümet olmuş "Alliansen" için, burjuva partileri için durum karanlık.

Üstteki tümce kısaca bu. Şöyle ki Hamiyet Yüceses ile kulakları çınlatan “her yer kranlık” değil.

Durum kısa sürede daha netleşecek. Fakat görünen köy ortada.

Burjuva partileri zorlandı, zorlanacaklar. Hepsi bu kadar!

“Ürpertici haberler sonuçlandı. Burjuva partileri için beklenen dilekler olmadı.

En son (C) partisine eklenecek milletvekili birkaç oyla orada durdu.

Şöyle oldu! Oylar yenden sayıldı bazı yerlerde. Alliansen 175 olamadı.

Şöyle de söylenebilir, iki arada bir derede kalmak! Biraz da böyle oldu.

Pusulalar sayıldı, sayıldı... Azınlıkta kaldılar. (M) Partisi zor yönetecek İsveç'i.

"Alliansen såg i går kväll ut att med minsta möjliga marginal missa möjligheten att bilda en majoritetsregering.

(FP) partisinin, (S) partisinden bir milletvekili çalması için Göteborg'da sadece 9 oy gereksindi.

Gazetelere göre; "I Göteborg saknades bara nio röster för att Folkpatriet skulle erövra ett mandat från socialdemokraterna."

Bu arada ne oldu? 1)HQ adlı banka için olan oldu.

2)Socialdemokrat Parti kriz grubu kurdu. 3)Ülkenin Kuzey'i kızardı!

Güney'i mavi kaldı! 1)Daha önce "HQ adlı bankanın çöküş haberini vermiştik.

Sonuç olarak, gazetelere göre "HQ adlı bankanın çöküşünden büyük bankalar kazandı."

Dagens Industri adlı gazeteye göre; "Storbankerna vinnare på kraschen i HQ"

"Finansinspektionens tillslag mot HQ Bank har bilivit rena jackpotten för de största bankerna.

Özel hesabı olanlar HQ adlı Bankadan paraları çekip, büyük bankalara koştular.

2)İyi de bunca gürültü patırtı boyunca Socialdemokrat Parti'de neler oldu? DN adlı gazeteye göre...

"Den frågan ska partiets nyutsedda kriskommissionen svara på efter årets katastrofval."

"Felaket seçim sonucu sorunlarını bu komisyon inceleyecek ve yanıt verecek," miş.

3)İsveç'in Kuzey kesimleri neden kırmızı ve Güney kesimleri neden mavi kaldı ve bu arada bir komisyon da bunun için kurulur mu?

Tam bu sırada telefon çaldı! Londra'dan Dedektif Kim...

Sırt yazılarında; “Nu handlar det om vårt land” yazan gençler ne oldu, diye soruyor.

"Ben de bunu sunacaktım, iyi ki anımsatmış oldun, demeye kalmadı, kapandı telefon. Anladım ki Londra'dan bile izleniyorum.

Sarı tişortların sırtlarında "Şimdi ülkemiz söz konusudur" yazılı gençler parlamentoya adım attılar.

"300 miljoner får Sverigedemokraterna i partistöd i kommuner, lansting och riksdag under de kommande fyra åren enligt beräkningar som tidningen Dagens Samhälle gjort."

"300 milyon kron belediyelerden, il yönetiminden, parlamentodan parti yardımı almayı hak ettiler," gazetelere göre.

Fakat "52 belediye meclisi için" yine gazetelere göre, "SD saknar folk i 52 kommuner" parti üyesi gereksinimi var. Belediye meclisleri nasıl çalışacak...

Sağdaki Kraliyet Operası binası son günlerde boşaldı doldu...

Mussolini'yi ve kahverengi gömlekli faşistleri anımsatan bu eserin yorumunda,acılı baba Rigoletto'nun trajik haykırışlarına, kompozitör Guisepp Verdie(1813–1901) sükunetle yanıt verdi ve notalarla "bağrına taş bas" anlamında teselli etti...

Evet, seçim sonuçları da sindirilmek üzere zihinselere yerleşti, 'başsağlığı' gibi "teselli etme" sürüyor, bakalım ne zaman tartışma ortamı başlayacak.
Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, Salı, 23 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Birkaç oy sonucu değiştirecek...“Dramatik inför sluträkningen. Några hundra röster kan vända på resultatet.”; Otuz dokuzuncu yazı

2010-09-22T02:09:00.001-07:00

Stockholm VAL I dag den Onsdag 22 September 2010/Bugün Çarşamba, 22 Eylül 2010, haber yazı.

Beklenilmedik şeyler oldu. Bu seçimlerde kazanan ve yitiren belli.

En çok da "ulusalcılar" mutlu oldu. Hani, ulusalcılık Avrupa'dan yok olmuştu!

Bu durum, şöyle ki "ulusalcılık" geri geldi ve bir devlet kuşu gibi Kralın başına kondu.

Şimdi az sayıda oy bekleyen partiler var.

Bu bir avuç oy partilerin milletvekili sayısını birer artıracak ya da eksiltecek.

Bu arada olan Sosyaldemokratlara olacak. Oldu da!

Onlar, düne göre bugün üç sandelye eksik başladılar.

Ürpertici haberler şöyle:

"42 röster I Dalarna, 92 Värmland och 164 i Göteborgs kommun kan vända hela valresultatet."

Görüldüğü gibi 42 oy Dalarna, 92 oy Värmland ve 164 oy Göteborg seçimlerini etkileyecek.

"Så få röster saknas för att sista valkretsmandaten ska gå till borgerliga."

Bu durum, son sayımlarda bu sayıları gereksiniyor burjuva partileri. İşin özeti bu.

Bir başka sonucu etkileyecek olan son beklenti de yurtdışından gelecek olanlar.

“I dag onsdag, börjar den dramatiska räkningen av utlandsrösterna och de sista förtidsrösterna.”

Bu sonuca göre seçenekler de aşağı yukarı belli oldu.

Yarın biraz daha açığa çıkması bekleniyor.

Burjuva partileri iktidarı her durumda ellerinde tutuyorlar.

Tüm bu beklentilerle birlikte oyun, hep (SD) kulvarında...

Tüm koşucular da orada. Dar alan savunması belki de yeni başlayacak.

Şimdi tüm yollar (SD) durağından geçiyor. Sizin anlayacağınız şu!

Jimmie Åkesson topu ayağında tutuyor. Top, hop hop hep Jimmie'de.

Mıknatısla yapışmış gibi top... Jimmie nerede, top orada.

Yeni senaryoların hemen hemen tümü SD üzerinden tasarlanıyor.

Sverigedemokraterna Partisi, parlamentoya girdi ve İsveç siyasi tarihini çizdi, dedim dün.

Şimdi ne olacak? Sahada belki de Sverigedemokraterna Partisi koşacak.

Öteki partiler de onu seyredecekler.. gibi görünüyor. Çok söz edildi bunlardan. Özeti şudur:

"Sverigedemokraterna grundas av medlemmar från rasistiska organisationen Bevara Sverige svenskt."

Sverigedemokraterna Partisi (1988) ‘Bevara Sverige svenskt’ adlı ırkçı örgüt üzerinde kuruldu.

"İsveçli, İsveç'i koru," anlamında, ırk bağı üzerine kurulu bir anlayış.

Bu anlayışı temsil eden grup, 1992'de Kral Demirbaş Şarl anıtı önünde toplanmış

...ve "Sieg Heil" diye bağırmış ve "karakafalılar dışarı" diye haykırmışlardı.

Bizim de tarihsel ahbabımız Kral Demirbaş Şarl...

Fakat neden başka yerde değil de Karl XII'nin anıtı önünde oldu bu haykırmalar?

Bu ayrı bir yazı konusudur. Fakat anlayacağınız bu koşu Jimmie Åkesson ile başlamış değil.

O bu tabanda dalgalanan bayrağı aldı ve koşarak parlamentoya girdi.

Salt bu da değil! Jimmie Åkesson ve partisi bir burka, ya da karaçarşaf ile sahne aldı!

Hedefteki simgeler belli oldu, işaretler verildi, durum görüşülecek...

Şimdi olan nedir? Çok tuhaf! Bu partinin (SD) meclis komisyonuna girmesi tartışılıyor.

Zurnanın garip ses çıkaracağı yer burası olacakmış, yazılıp çizilenlere göre.

İsveçliler zurna çalmazlar ya hani...

Türkçe söylemde böyle bir durum açıklaması var. Bir de şu var! "Zurnada peşrev olmaz"mış!

Demokrasilerde peşrev olur belki.

Şöyle ki Avrupa bu peşrev nasıl olur, diye olası ki gündem yapacak. Yaptı da!

"Popilister i vind" Avrupa'yı sallayan dalgalar İsveç'e de geldi ve meclise girdi.

Yandaki çizimde güçlenen yabancı düşmanlığı siyah renkte.

İsveç beyaz (dı). Şimdi değil! Gelen dalgalar tüm partileri salladı. En çok da Moderatları...

16 Eylül tarihinde yirmi sekizinci yazıda yayınladığımız; Reinfeldt vid ett skolbesök i gar upprepade han att “ den som älskar Sverige röstar inte på Sverigedemokraterna” gerçekleşti.

Başbakan Fredrick Reinfeldt bu konu üzerine konuşuyor son bir haftadır, demiştik.

Şimdi İsveç Parlamento Komisyonu'na SD'nin girme konusu hararetle konuşulurken, bu sırada ne oldu?

Tuhaf bir şey oldu. Olanlar bundan sonra oldu... Üç beş oy büyük değer kazandı.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, Salı, 22 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Stefan Löfven, Ordförande Metal “Vi har gjort ett riktigt dålig val. Just därför måste vi ha is i magen och göra en riktig analys; Otuz sekizinci yazı

2010-09-21T02:28:00.001-07:00

Stockholm VAL I dag den Tisdag 21 September 2010/Bugün Salı, 21 Eylül 2010, haber yazı.

Bu seçimde saflar farklı oldu. Daha önce olmayan şeyler oldu.

Bir tarih sayfası kapandı. Hışırtılı sesler çıkararak...

Tek bir sayfa değil kapanan aslında. Bir dönem tarih oldu.

Sol fotoğrafta görülen Kulturhuset önündeki kristal sütunda sular fışkırıyor yine.

Fakat, İsveç yeni bir tarih için hazırlanıyor.

Değerli İzleyici,

Bu seçimin taraftarları da bu nedenle farklı oldu.

Dün, ilk gün zafer, yengi simgeleriyle havaya kalktı kollar.

Dün zafer simgeleriyle havaya kalkan burjuva partilerinin kolları, aşağıya indi.

Tıpkı sağdaki fotoğraftaki gibi, kralın başına kuş kondu, denilebilir bu seçimlerde.

Ancak kral nerede? Soytarı var mı? Kazanan, yitiren ortalarda mı?

Şöyle ki ilkin bir mutluluk resmi alındı. Demokratik mutluluk... Çerçevelendi!

Fotoğrafçı, objelerin yerleri ve duruşları konusunda ter döktü.

Yukarıda değindiğim gibi, ilk gün havaya kalkan kollar, aşağıya indi.

İlk gün öğleden sonra bir ara "kriz " ve "kaos" sözcükleri kullanıldı.

Başbakan "kaos" sözünü yasakladı da göreceli olarak.

Şimdi; "ağzı olan konuşuyor," Türkçe bu tümceyi kullanmayacağız.

Fakat yerinde konuşanlar var. "Taş yerinde ağırdır." Türkçe sözlere uygun,"demir yerinde ağır... Olsun!

Bundan önce; "Marknaden missnöjd..." İş piyasası, karamsarlık gösterdi.

“SD (Sverigedemokraterna) kan sätta stopp för fortsatta försäljingenar”

“SD özelleştirme satışlarını durdurabilir,” haberleriyle...

"Özelleştirmede sıra..“ “Kö för privatiseringar,” başlığı altında kaygılar ortaya çıktı.

İşte Metal Sendikası Başkanı, Stefan Löfven; “Kötü bir seçim yaptık.

"Bu nedenle şimdi midemize buz koymalı ve esaslı bir analiz yapmalıyız,” dedi.

Şimdi durum nedir? “İki haftaya kadar yeni bir hükümet sunulacak."

“Om två veckor måste en ny regering presenteras." Söylelenler şunlar!

"Så nära.. så långt borta..." Çok yakın... çok uzakta..."

"Reinfelt vann valet. Reinfelt seçimi kazandı.

"Men han skulle ha. Behövt 7 108 röster till.

"Fakat 7 108 oy daha gerekiyor onun için."

Fakat iş bu kadarla sonuçlanak mı?

İşte solda partilerin aldıkları oy oranı.

Sverigedemokraterna Partisi, parlamentoya girdi. İsveç siyasi tarihini de çizdi.
Bu sırada ne oldu? Tuhaf bir şey oldu. Olanlar bundan sonra oldu...

"Elim ayağım" Türkçede "birbirine karıştı" derler.

Benim ise zihnimdeki sözcükler yumak oldu! Bakın ne oldu?

Sağda en alttaki Sverigedemokraterna'nın nereden oy tabanına girdiğini gösteren çizelgeyi almıştım ki...

Dedektif Kim, Londra'dan telefon etti.

Sesini işitir işitmez, elimdeki telefon titredi. Yine ne tür eleştiriler var?

Geriye dönnmeye mi karar verdi?

Yoksa Stockholm dönerleri mi, buradan döner mi isteyecek kargo paketlerle?

Böyle çok hızlı düşündüm bir an ve telefona evet, diye bastım.

"Orada olmadığımı düşünüyor ve yazı sayılarını azaltıyorsan..."

O an telefon tırladı ve uzun bir parazit sesi beynimi tırmaladı.

Telefonu kapadım! Çok geçmedi yine açmak zorunda kaldım.

Uzun zaman güldü telefonda Dedektif Kim... Kesmedim onu!

"Tam" dedi, "işte tam zamanında bu çizelgeyi koydun sayfaya... İşte bu... Ben de orada bunu dedim, o günlerde sana..." Telefon kapandı...

Sevgi, içtenlik...
Tekin SonMez, Salı, 21 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

“En borgerlig regering utan majoritet.“ och “Svårt läge väntar” “Dags för nationell samling kring Sveriges tillväxtfrågor”; Otuz yedinci yazı

2010-09-20T02:23:00.000-07:00

Dün öğleden sonra Rinkeby'e gittik.

Seçim havasında caddeleri gezdik, yaşlıların oy verme gücünü gördük.

Dün gece sokaklarda gezindik.

Bir gazetenin seçim kulübesinden ilk sonuçları izledik.

Seçim sonuçları aşağı yukarı belirdi.

Bir gün önce akşam gazeteleri iki baskı yaptı.

Onlar da "yabancı düşmanlığı" konusunda açık tavır koydular.

Sol üst köşede; “Reinfeldts jättelöfte i nat." , "Gece Reinfeldt'in büyük vaatleri."

Başbakan son dakikalarda büyük vaatlerde bulundu."

Gazetenin ilk sayfası “NEJ” "HAYIR" sözcüğü ile görülüyor.

Ortada buruşuk bir oy pusulası. “Sverigedemokraterna"

“İ dag röstar vi för Sverige mot främlingsfientligheten.”

Altında; "Bugün yabancı düşmanlığına karşı İsveç için oy veriyoruz," tümcesi var.

Bundan önce dün ne dedik, iki gün önce ne dedik, kısaca bir konuya bakalım.

“Sverigedemokraterna Partisi...

"Jimmie Åkersson, Parti Başkanı...

"..takımıyla geldi ve tam köşeden vurdu."

“Kendilerine "Alliansens" adı veren iktidar partilerinden özellikle Moderatlar.

"...şimdi seçime bir gün kala, bu golü nasıl çıkaracaklarını kara kara düşünüyorlar.”
(17 Eylül 2010, Cuma)

Dün ne dedik, bir de buna bakalım!

“Bu parti ne istiyor? Seçimin son gününde bu parti ne istiyor.

“Altındaki yazı ise diyor ki; ‘Ektralås på ytterdorren eller på fängelsecellerna?’

‘Dış kapıya ekstra kilit ya da hapishane hücreleri mi?’

“Bu parti, yabancı düşmanlığı ile tanınıyor. Bu parti "dışgöç" konusunda önlem istiyor.

“Dışarıdan, özellikle İslam Ülkelerinden gelen göç dursun, diyor.”(19 Eylül 2010, Pazar)

Bir şey daha var! İki şey var!

1)"Yaşlı, engelli hemen herkes oy için sandıkta.

"Sandık! Sandıktan bakalım hangi cinler çıkacak...

Şimdi sandıktan çıkan cinlere bakalım!

2)Sosyal Demokrat Parti'nin oy oranı nasıl?

Bu sorunun yanıtı sağdaki gazetede.

Olof Palme ardılı, Ingvar Karlsson, Göran Persson iniş çizgisi...

Dilmaç istemiyor, çeviri gerekmez, fazla zorlanmadan okunabilir.

Bu sonuç ile;hemen üstte; "İşsizler, Marş" başlığı açıklama istemiyor.

“Svårt läge väntar” "Zor durum bekliyor" gazete ana başlığı.

"Müşterileri yüksek faiz bekliyor" “Höga rläntor vläntar kunder”

"Parlamentoya girecek olan bu parti ile İsveç nereye doğru yönelecek?"

"Şimdi! Yabancıları ne bekliyor İsveç'te? (19 Eylül 2010, Pazar)

Sverigedemokraterna Partisi... parlamentoya girdi...

Bu nedenle “Svårt läge väntar”; zor durum bekliyor... "Çoğunluk sağlayamayan bir Burjuva Hükümeti“

"En borgerlig regering utan majoritet.“

Hiç istenmeyen bir durumdu bu... Bakın ne oldu?

Gazetelerde daha önce de bu konu gündeme gelmişti.

Sverigedemokraterna Partisi...

parlamentoya girerse ne olacak diye haberler vardı.

İşte şimdi bu oldu... “Dags för nationell samling kring Sveriges tillväxtfrågor”

“İsveç’in çevresinde yükselen sorunlara karşı, ulusal toplanma günleri”

Bir de şu var! Bu seçimin maliyeti...“Valet kostar halv miljard” Seçim yarım milyar...

Sevgi, içtenlik...
Tekin SonMez, 20 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

The First Euroiean Green Capital, Stockholm 2010, Val 2010; Otuz beşinci yazı

2010-09-19T06:13:00.001-07:00

Bugün Pazar, 19 Eylül 2010, üçüncü haber yazı/I dag den söndag 19 september 2010.

Bugün bu son saatlerde, size Palme'den söz etmek isterdik.

Bakın sağdaki ikinci görüntü ve yazı; "Avrupa Yeşil Başkenti."

Görüldüğü gibi Üstbaşlık da yine bu.

"The First Euroiean Green Capital, Stockholm 2010"

Tahminler iflas etti. Önde koşan partilerin ayaklarına bir çelme geldi.

Fakat durum değişikliği ile öne geçen muhalefet partileri bizi de sürüklüyor.

Top aradan kaçtı, kaydı ve zıpladı çok farklı bir yere düştü.

Bu parti ne istiyor? Seçimin son gününde bu parti ne istiyor.

(SD) Partisi, sonunda polis gözetiminde Kultur Huset önünde...

Eninde sonunda toplum önüne çıktı.

Bakın ne diyor!

“Biz sorumluluk alıyoruz.”

Altındaki yazı ise diyor ki; “Ektralås på ytterdorren eller på fängelsecellerna?”

“Dış kapıya ekstra kilit ya da hapishane hücreleri mi?”

Bu parti, yabancı düşmanlığı ile tanınıyor. Bu parti "dışgöç" konusunda önlem istiyor.

Dışarıdan, özellikle İslam Ülkelerinden gelen göç dursun, diyor.

Bu arada sağda görülen yeşil balonlarla, günebakanlarla "Yeşiller" de bir "Grönadag" şenliği yaptı.

Şimdi! Yabancıları ne bekliyor İsveç'te?

Ya da parlamentoya girecek olan bu parti ile İsveç nereye doğru yönelecek.

Bu ortamda, sakin bir oy kullanma akışı sürüyor.

Yaşlı, engelli hemen herkes oy için sandıkta.

Sol alt köşede bir engelli sıra bekliyor.

Sandık! Sandıktan bakalım hangi cinler çıkacak...

Yarın, seçim sonuçlarını görmek üzere...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 19 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

"“Vi gillar olika” och "Tänk dig ett bätre Rinkby" ; Otuz dördüncü yazı

2010-09-19T05:20:00.000-07:00

Bugün Pazar, 19 Eylül 2010, ikinci haber yazı/I dag den söndag 19 september 2010.

İkinci haber yazı.

Cumartesi günü bıraktığımız yere dönüyoruz.

Gazetelere yansıyan gayri resmi tahminler...

Son yüz metreye böyle girildi.

Son yüz yılın en farklı seçimi yaşanıyor İsveç'te.

Son yüz metre...

Objektifimiz orada onları görüyoruz...

Koşanlar... Bir bayrak yarışı sürüyor sanki bu arenada... Rödgröna uzun fulelerle açıldı... bayrak değiştiriyorlar, işte...

İşte yaklaştılar... İktidar ve muhalefet partilerinin açık arası kapandı...

Bazı gazeteler yanıltıcı başlıklar attı.

Biz de bir önceki haberde, sakin seçim ortamını ve tek başına oy vermeye giden bayanı zom yaptık.

Burası Güney Stockholm, Högalid seçim sandıkları sağda ve solda...

Sağ köşede bir akşam gazetesi. Fakat sabah baskısı yapmış, işte ilk sayfası.

Gazete, yabancı düşmanlığı konusuna bakmış.

Bir simge ile sakinleştiri bir çizim yapmış üst köşede.

“Vi gillar olika” Biz değişiklikten hoşlanırız.”

İki başbakan adayı karşı karşıya.

Sosyal Demokrat Parti Başkanı Mona Sahlin;

“Fredrik! Bu akşam seçimi kazanıyorum”.

“Bunu unut! Akşam ben tarihsel olacağım.”

Başbakan ve (M) Moderat Parti Başkanı.

Bu dalgalara takılmadık, Rinkeby'e gittik.

Dedektif Kim, ayrılmadan önce bir düzine pertavsızını burada bırakmı. Farklı konular.

Bunlardan birisi Rinkby üzerinde duruyor.

Bu seçim arenası üç ya da beş parti arasında paylaşılmış.

"Tänk dig ett bätre Rinkeby" afişi.

Altında (VPK) Vänsterpartiet Kommunisterna.. Onlar burada hızlı.

Öteki partilerle başabaş yarışıyor (VPK).

İkinci durumda (S), ilk de olabilir, yarışan Sosyaldemokrat Parti.

Aslında "Rödgröna" burada güçlü.

Sağda Alliansen, iktidar partileri; FP) ve (KD) burada yarışa girmişler.

Rinkby'e gittik ve Ohly'yi ateşli bir konuşma yaparken bulduk.

Bir de şarkıcı... Türkçe çaldı söyledi Ohly konuşmasını tamamladıktan sonra.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 19 Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Val 2010, ; “Det handlar om vilket Sverige vi vill leva i... "; Otuz üçüncü yazı

2010-09-19T03:31:00.000-07:00

Bugün Pazar 19 Eylül 2010, ilk haber yazı/I dag den sondag 19 september 2010.

Seçim 2010! Oy kullanmada son gün. Bu seçim hangi İsveç'te yaşamak istiyoruz, anlamındadır.

1 Eylül günü, bazı lokal kütüphanelerde başladı oy verme.

Sonunda 19 Eylül günü olan noktaya, son yüz metreye girildi.

Son büyük düelloya gelmeden bir grup sevinçliydi.

Önce tek kale oynayan iktidar partileri özellikle çok umutluydu.

Son yüz metreye girilirken de onlar öndeydi.

Dengeler alt üst oldu! Fakat tuhaf şeyler oldu, demiştim.

Beklenilmedik şekilde (SD) partisi ortaya çıktı.

Parlementoya girme hesapları, sayım döküm işlemleri yapıldı.(SD) Partisinin önünü kesmek... İşte bu!

Girerlerse zor olacak, diye düşünen (M) Partisi üç top kişi ile, (SD) Partisinin güçlü olduğu bölgeye gitti.

Başbakan, Maliye Bakanı ve Dışişleri Bakanı, orada bir mitinge katıldılar.

Tam o günlerde, (SD) “partiler bizimle konuşmalı,” diye gazetelerden seslendi.

Olanlar bu sırada oldu. Takım oyunu bozuldu.

Markajda bunalan Mona Sahlin, (S) Partisi bu markajdan kurtuldu.

Markajda bunalan Mona Sahlin, dedim.

Parti Başkanı Sahlin, kendi partisi içinde markaja alınmış, izlenimi vardı.

Bunun üzerine eski başkanlar, başbakanlar sahneye çıktılar.Son yüz metre.. önde hükümet partileri...

Bu sahneyi kaçırdılar. Salt bu sahneyi değil bu arada arkadan koşan Rödgröna’yı gözden kaçırdılar.

Deyim yerindeyse, tek kale oynadıkları sırada işte bunlar oldu.

Bunlar olduğu sırada son uzatmalar geldi dayandı..

Son anda bir serbest vuruş.. çıktı. Böylece Rödgröna ikinci vuruşu kazandı.

İkinci gol ağlarla kucaklaştı. İki hasım takımın arası kapandı.

Duran bir topla uzaktan kaleciyi avlamak... Aslında durum ortadaydı.

Şimdi durum nedir? Öteki partilerde olmayan bir düzenek.

Karınca gibi çalışan (M) Partisi bir anda durdu.

Büyük düello sonrası kaleciler ve fotvet oyuncuları değişmedi.

Top bir kale önünden, öteki kale önüne hızla gidip gelmeye başladı.

Düşünelim ki tek kale oynamak da vardı işin içinde.

Hani bu şekilde bu maç sürse, uzatmalar yetmeyecekti. Günlerce oynasalar durum değişmeyecekti.

Bu tek kale oynama durumundan, her iki kaleye de gidip gelen topu izlemek zorlaştı.

İki beklenmedik olay ortaya çıktı tam bu sırada.

Rödgröna karşı tarafın savunma hatlarını yararak gol atmak zorundaydı, demiştim. Bu oldu.

1)"Hastalık sigortası hakkında Kırmızı Yeşillerin hücumu görüldü büyük düelloda.

Şöyle ki iktidar partileri, hükümetin yumuşak karnı burası.

Top işte tam buradan içeriye girdi ve dört partinin kalesine...

2)(SD) Partisi ile gelen beklenmedik dalga.. ikinci kez sallandı hükümet ortakları...

Son nabız yoklamalarında değişen sayılar ortaya çıktı.

Sonucu akşam saatlerinde aşağı yukarı göreceğiz.

Bu seçim gününde seçim sandıklarına gittik.

İlk fotoğrafta, bir bayan oy kullanmaya gidiyor. Bu durum çok etkili bir manzara.

Onu izledik. Kimseden yardım istemedi.

Kapı önünde kendisine el uzatmak isteyen (VPK) ve (GP) sandık görevlilerine de bakmadan merdivenleri çıktı. Onu bekledik. Döndü ve tek başına evine yollandı.

Seçim, oy verme eylemi işte böyle sakin bir ortamda sona doğru ilerliyor.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 19 Eylül 2010, Stockholm

Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

“Det handlar om vilket Sverige vi vill leva i, och vad för slags land vi ska lämna över till barn och barbbarn; Otuz ikinci yazı

2010-09-18T06:03:00.001-07:00

Bugün Cumartesi 18 Eylül 2010, ikinci haber yazı/I dag den lördag 18 september 2010.

Hemen adresleri bilinen herkese bir mektup var. Mektup şöyle başlıyor;

“Det handlar om vilket Sverige vi vill leva i, och vad för slags land vi ska lämna över till barn och barnbarn."

“Biz hangi İsveç’te yaşayacağız ve çocuklarımıza ve torunlarımıza ne tür bir ülke bırakacağız anlamındadır.

“Regeringen vill ha grönt ljus av väljarna för att fortsätta på den inslagna vägen i fyra år till.

“Hükümet seçmenlerden yeşil bir ışık istiyor, bu yolda dört yıl daha devam etmek için."

Son yüz metresi koşulan bu seçim sonucunu çok merak ettik.

Rödgröna bu yarışın neresinde, merak ettik, Rinkeby'e dek gittik.

“Tänk dig ett bättre Rinkeby!”

Daha iyi bir Rinkeby düşün," yazılı afişlerin öününden geçtik.

20, 30 yıl önce burası Rinkeby yazısı yanında Türkeby sözcüğü ile ün yapmıştı.

Şimdi burası Stockholm'un Harlemi, diyenler var.

Bir anlamda Afrika burası.Mona Sahlin ve partisi burda yarışa girmiş. Ağır toplar burada.

Ylva Johansson okul, eğitim konusunda, sağlık, bakım konularında sahne aldı.

Ylva Johansson (1964) öğretmen, üç cocuk annesi, evli ve üç de evlatlığı var.

Kariyerine ilkin Vänsterpartiet Kommunisterna'da (VPK) (1988- 91) başladı.

Bu partiden parlamentoya girdi ve parti değiştirdi (1994 – 98).

Socialdemokrat Parti'nin Eğitim Bakanı, daha sonra (2004-06) "socialminister" oldu.

Dün akşam Rinkeby'de konuştu. Bu arada çok ilginç bir şey daha oldu.

Bir de Türk, Sosyaldemokrat Parti Milletvekili adayı.

Hasan Dölek, burada Fedarsyon adı ile anılan kurumun başkanı.

Kısa konuştu, öz konuştu ve mikrofunu Bayan Ylva Johansson'a verdi.

Hemen adresleri bilinen herkese gönderilen mektup şöyle son buldu.

“Vi tycker att skattesänkningarnas pris redan är alltför högt.

“Biz, vergi indirimi bedelinin bütünüyle yüksek olduğunu düşünüyoruz.

“Vi vill att vi tillsammans ska investera för fler jobb istället för att fortsätta öka klyftorna.

"Aradaki uçurumun açılması yerine biz, birlikte yatırım yaparak birçok iş alanı açmayı planlıyoruz.

“Och vi vill prioritera en bättre vård, skol och omsorg
istället för att fortsätta sänka skatterna för dem som redan tjänar bäst." İmza; Mona Sahlin, Partiordforande

Evet! Carin Jämtin de dün akşam ilk konuşmacı olarak buradaydı.

Sayın Hasan Dölek, "tek tek seçmenlere ulaşıyoruz, kapıları vurup giriyoruz," dedi.

Bu ikinci kez milletvekili seçilme girişimim. "Bu defa şansım daha çok," dedi. Sayın Dölek.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 18 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm

“Rödgröna tar in. Oppisitionrn 45,3. Alliansens försprång har minskat med 5,1 procentenheter sedan förra veckan.; 31.yazı

2010-09-18T03:48:00.000-07:00

Bugün Cumartesi 18 Eylül 2010, ilk haber yazı/I dag den lördag 18 september 2010.
Beklenen oldu! Rödgröna diye adlandırılan muhalefet, son hafta sonuna iyi girdi.

Bu durum uzun süredir bekleniyordu. İktidar partileri de korku içinde girdiler son haftaya.

Yüksek görünen seçmen sayısı onların tarafındaydı.

Bu onlara korku vermekle birlikte, cesaret de verdi.

Bu cesaretle özellikle Moderatlar çok hızlı davrandılar.

Gettoların dışında hemen her yere öteki partilerden hızlı ulaştılar.

Hemen her yeri başbakanın afişleriyle donattılar.

Gettolar dediğimiz, Stockholm Harlem'i Rinkeby gibi semtler.

Buralarda Rödgröna afişleri her yerde. Son hafta ataklarla başladı.

Savunmadan çok saldırı düzeneği öne çıktı.

Moderatlar, kitleye seslenirken ayrıntıları aza indirdi.

İdeolojik sav sözlerden çok, donatım Başbakan Reinfeldt üzerinde yoğunlaştı.

Seçmen için fazla düşünme ve cayma önlemi olarak dün son vuruşu yaptılar.

“Pazartesi günü, kimi başbakan olarak görmek istersin”

Başbakan Fredrick Reinfeldt’in kara kalem bir portresi ile yinelendi.

Bu yalın afişlerle birlikte yine de olanlar oldu, oy oranları değişti.

Bu durum sandıktan nasıl çıkar? Bu tahmini sayımlar değişir mi?

Gazeteler, dün gece yaşanan toplu konuşmalara fazla girmedi.

İlk başlıklar; "Rödgröna tar in." Eylemlik; "tar" almak" fakat "in" eki ile eylemlik duruma göre değişiyor.

"Kırmızı yeşiller içeride, alıyor.." gibi bir şey.

“Tuff slutstrid” "Tuff" farklı anlamlar içeriyor; "sert, duygusuz, kayıtsız, korkusuz" gibi.

Teklifsiz konuşmalarda ise ; "gösterişli ve güzel" anlamı taşıyabilir.

İkinci sözcük iki sözcüktür; "slut" bitiş ve "strid" a)şiddetli akan, hızlı,b)savaş, çatışma gibi.

"Korkusuz son çarpışma," denilebilir, “Tuff slutstrid” için.

Sağda tüm yedi parti sıralanmış görünüyor.

Başlık; “Rödgröna till attack om sjukfösakringen.”

Burada dikkat çeken görüntü ve altdaki başlık.

Bayan Olofsson ile başlayan görüntüde zarif bir duruş var.

Gazeteye yansıyan sözcükler ise savaş çanları gibi...

Sonra solda ve sağda yedi parti lideri, ellerinde mikrofon var.

Başlık; “Laddad för en febrig slutdebatt”

“Dolu bir silah gibi ateşli bir son tartışma” Bu başlıktan sonra kesindir kıyasıya saldırı olacak.

Solda; Rödgröna, muhalefet; (S),(VPK) ve Gröna...

Sağda Alliansen, iktidar partileri; (M),(FP),(C),(KD)...

Bu sırada Dedektif Kim telefon etti.

"Londra'dan arıyorum, orada yoruldum, oh Stockholm uzakta!"

Ara vermeden dedi ki; "Görüntü veren internet odasından izliyorum sizi."

Bunu işitince korktum yine. Sessizlik beni tuttu ve çekti, o bu sırada sürdürdü;

"Bir saati geçti bekliyorum, burada hem de bir futbol maçı.. izliyorum " dedi.

Tam böyle oldu ve ses kesildi. İyi de ne oldu? Şu oldu benim için!

Stres ve gerilimle kalbim duracak oldu ilkin!

Sonra, Dedektif Kim sanki bir bant kaydı ile varoldu ve yok oldu.

İsveç'te partilerin karşılaşmasını kavramak kolay oldu benim için.

İki futbol takımının yaptığı karşılaşma gibi algılamak...

Dedektif Kim bunu söylemeye çalıştı sanırım...

Evet işte böyle oldu hemen hemen...

Bu son büyük düelloda, tek kale oynamak da vardı.

İktidar partileri son haftaya girerken tek kale oynadılar sanki.

Son uzatmalar geldi dayandı.. son anda bir serbest vuruş..

Duran bir topla uzaktan kaleciyi avlamak... Aslında durum ortadaydı.

Rödgröna karşı tarafın savunma hatlarını yararak, saldırarak gol atmak zorundaydı.

Başlıkta "Hastalık sigortası hakkında Kırmızı Yeşillerin hücumu.

Şöyle ki iktidar partileri, hükümetin yumuşak karnı burası.

Hastalık sigortası hemen büyük oran nüfusu ilgilendiriyor.

Hükümet ortağı partiler ise bu kurumu kaldırmaya çalışıyorlar neredeyse.

Top işte tam buradan içeriye girdi ve dört partinin kalesine...

İşte bu ortamda ve bu yılın yeşil başkenti olan Stockholm'de son yüz metreye girildi.

Son yüz metrede, görüldü ki Rödgröna uzun fulelerle açıldı ve arayı biraz kapadı...

Parlamento binasının üstünden geçen güneşle Stockholm'de bir gün daha akşam oldu...

Yarın bakalım ne olacak...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 18 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm

“Jobben, och ungdomsarbetslösheten, var det ämne där det hettade till som mest när block stäldes mot block i första timmen i debat " ; Otuzuncu yazı

2010-09-17T05:18:00.000-07:00

Bugün Cuma 17 Eylül 2010, ikinci haber yazı/I dag fredag, 17 september 2010.

Komiklikler, seçim afişleri üzerinde tam gaz sürüyor. 31 Ağustos'ta ilk yazıda buna işaret ettim.

Biraz neşelenmek, hoşça olmasa da karamsar olmadan vakit geçirmek...

Komiklik ne boyutta, örnek olsun diye bu parti afişlerinden sağ üst köşe ve sol altta iki tane sunuyorum.

Onlara bakıyorum. İki fotoğrafa uzun uzun baktım ve bu parti neden hedef diye düşündüm...

Bir süredir Modreratlar'ın temiz bir afişini bulmak da zorlaştı.

Fakat çok hızlı bir çalışma temposu içindeler. Parti sekreteri çok özel çalışıyor.

Öteki partilerde olmayan bir düzenek. Karınca gibiler.

İki günde olmasa da üç günde bir Başbakan'ın afişleri yenileniyor.

Bunları düşünürken Dedektif Kim ve pertavsızları zihnimi çeldi.

Pertavsızlardan birisi uzun süredir sözünü ettiğimiz afiş fotoğrafının üstünde duruyor.

Bunu bir önceki yazıda yineledim. "Oh bu konu tamam" dedim. Olmadı!

Yeni bir afiş sahne aldı, geldi kuruldu. Burada da durum değişmiyor. Hayır!

Konu ve tanım burada bir adım öne çıktı! "Biricik" sözcüğü geldi ve afişe kondu!

Eskiler "yegane" derler! Bu durumda tümceyi şöyle okuyabiliriz.

“Rösta med severiges enda arbetarparti.”Nya Moderaterna.

“İsveç’in yegane işçi partisine oy ver.” İmza: Yeni Moderatlar.

Bu nedenle olacak, Moderatların afişleri çok sert çizgilerle çiziliyor.

Başbakan her kılığa sokuluyor afiş üstü çalışmalarla...

Bir de üst başlıklar var. "İş ve gençlerin işsizliği.. tartışma konusu oldu dün yine.

Parti liderleri blok blok karşı karşıya gelince bu konular iş ve gençlerin işsizliği çok sıcak tartışmalara neden oldu daha ilk başlarda.

“Jobben, och ungdomsarbetslösheten, var det ämne där det hettade till som mest när block stäldes mot block i första timmen i debat."

“Partiledarna hann också med diskutera skola och klimat.”

Geçen hafta çevre konusu, çevrecilik gündemi ön sırada izledi.

Sağlık konusu, trafik ve ulaşım konusu geldi arkadan.

Konu çevre ile açılmışken kısa bir haber.

Hükümet ortağı iki parti, (M) Ewa Björling (handelsminister) Ticaret Bakanı...

Maud Olofsson (C) Parti Başkanı ve Tarım, Enerji Bakanı (naringsminister) hızla sahne aldılar.

Yeşil treni kaçırdıklarını sandılar. Resmi bir açıklama yaptılar kısacası.

“Alliansregeringen har under den gångna mandatperioden genomfört omfattande satsningar inom miljöteknikområdet.”

Gazeteye (DI) göre; “Hükümet partileri, dönem geçip giderken kapsamlı bir çevre yatırımı açıkladılar."

Seçime iki gün kala, yeni bir iş alanı anlamında bir girişim...

“Vi vill nu tillföra ytterligare medel för desssa insatser."

"Biz bu konya ayrıca yatırım istiyoruz," dediler.

"Därför föreslår Alliansen för Sverige en miljötekniksatsning på 100 miljoner kronor per år och framtagning av en ny bred miljötekniksrategi.”

Bu nedenle hükümet ortakları bir çevre tekniği yatırımı için her yıl 100 milyon kron ile yeni ve geniş bir çevre tekniği stratejisi planladı."

Bakın işte sağdaki benzer ilanlar öne çıkmaya başladı. “Nu gäller det!”

Ne demek? Biraz aşağıda bunun ne olmadığını göreceğiz.

Sanılır ki hani, sandıktan 'Alliansens'e çevrecilerin oyları çıkmadı daha şimdiden.

Hani sanılıyor ki "Alliansens" hükümet ortakları çok iyi koşup gidiyorlar...

Derken, önlerine küçük bir parti çıktı ve tekerleğe taş koydu...

Oysa son haftaya girerken, bazı sözcülerin sert tepkileriye taşlar yerine oturdu çevre konusu sahiplerini buldu.

Bunun yerine, şimdi asıl gündemi dolduran işsizlik okul ve öğrenim yine ön sıraya çıktı.

Eğitim Bakanı, (F) ve parti başkanı John Björklund ve eski bakanlardan Ylva Johansson okul, eğitim konusunda çarpıştılar.

Bu arada tuhaf bir şey daha oldu. Vänsterpartiet kommunisterna (VPK) Partisi tamamen kıyıda kaldı.

Hani bu parti neredeyse, bu seçimlere katılmıyor.

"Vänsterpartiet Kommunisterna" 1917’de kuruldu. Öyküsü onun da uzun.

Bu seçimlerde iki muhalefet partisi ile seçimlerde şansını zorluyor. Parti Başkanı, Lars-Magnus (1957) Harald Christoffer Ohly.

Parti sekreterliği (1994-2000) yaptı, 1998’de parlamentoya girdi, 2004’ten bu yana başkan.

“Nu gäller det," konusu da az kalsın unutulacaktı. Dedektif Kim, pertavsızını ikinci kez bu tümce üstine koydu.

Ne demek olduğunu şimdi hep birlikte göreceğiz.

“Mot Alliansens ledarskap står den rödgröna oskärheten./“Vad vill de egentligen?”
“Vem ar det som bestemma?/“Ska Lars Ohly bli utrikesminister?”
Altında; “Alliansens vänner” imzası altında olan ilanda ne var?

"İktidar Partileri liderleri karşısında, güvensiz 'rödgröna' duruyor.
"Karar verecek olan kimdir? Lars Ohly, Dışişleri Bakanı mı olacak?"

Sağcı ya da Burjuva partileri tam bunlarla uğraşırken...

Sverigedemokraterna Partisi (Jimmie Åkersson, Parti Başkanı) takımıyla geldi ve tam köşeden vurdu.

"Alliansens ledarskap," kendilerine "Alliansens" adı veren iktidar partilerinden özellikle Moderatlar, şimdi seçime bir gün kala, bu golü nasıl çıkaracaklarını kara kara düşünüyorlar.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 17 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

“48 000 händer väntar pa att ge dig en bättre välfärd” och “466 000 arbetslösa vill inget hellre än att rycka in”; Yirmi dokuzuncu yazı

2010-09-17T01:43:00.000-07:00

Bugün Cuma 17 Eylül 2010, ilk haber yazı/I dag fredag, 17 september 2010.

Kısaca güne bakış. Başlıktaki tümce; "48 bin olay daha iyi bir yaşam için (hastahanelerde sıra) bekliyor."

Hemen sağ üst afişte ise; “466 bin işsiz bundan daha çok sarsıntı istemiyor”

Burada zaman zaman kısa, kestirme yoldan hızlı dilmaç olma, çevirme görevi çıkıyor.

Dil konusunu buraya taşımayacağım. Fakat bakın, üstteki çeviri parantezde (hastahane sıra) var.

Bu sözcükler, seçim afişinde yok. Fakat anlam olarak var.

Tümceler tam sözcük sözcük anlam bulmuyor çokluk. Sözcükler yakın anlamlar taşır.

Örnekse, işte sol hemen alttaki afiş yazısı daha. “Bara ett arbetarparti kan fixa jobben.”

Burada olduğu gibi söz, yerine göre anlam kazanıyor, evrilip değişiyor.

Afişdeki yazı dümdüz bir tümce gibi görünüyor ilkin. Sanra şaşırtıyor insanı.

İşin içinde seçim oyunları da var. Kaldı ki bu seçimlerde ikili anlam yüklü afişler çok sayıda.

Dilmaçlık bu açıdan anlam açısından zorlanıyor. Kısa sürede, zamana karşı yarışıyoruz...

İşte sağda; "Alliansen gröna röst" başlıklı afiş.

Hiç ilgisi yok. O Center Parti afişidir fakat "yeşil oy" diye başlık atmış.

Olayları yerinde izlemek... Seçim yarışı, yüksek bir tempoya yükseldi.

Fotoğraf çekimi ve konuları öncelik ardıllık sırasına almak ve kompoze etmek...

Bu arada dilmaçlık da yapmak.. kısaca bir yandan da 'kaçanı kovalamak' var.

Öne çıkan İsveççe tümcelerde farklı çeviriler olabilir.

Değerli İzleyici,

Biz en yakın anlam için zamana yetişmek üzere koşuyoruz.

Yineliyorum, sözcük değil, daha yakın olan anlam çevirisi yöntemi ile kısaca karşınızdayız.

Bu konuya neden girdim. Sadece bize değil (S) partisine de dert olan bir afiş var.

Yukarı sol üstte “Bara ett arbetarparti kan fixa jobben.” yazısı.

Moderatlar bu temayı ısrarla, inatla kullanıyorlar. Giderek dozunu artırıyorlar.

Burada; "jobb-en" a)iş, işin sonucu, b)iş, iş olanağı, c) iş, iş yeri.. gibi yerine göre düz çeviriler.

Burada; "fixa-r-eylemliği, a)düzenlemek b)yoluna koymak, c) çözmek, d)çare bulmak...

“Bara ett arbetarparti kan fixa jobben,” tümcesini, konuya yakın olarak, "Bir işçi partisi sadece..." betiminden sonra; "iş olanağı sağlayabilir," dediğimizde, başka sorunlar çıkıyor ortaya.

Bir işçi partisi neden işsizlere iş olanağı yaratsın, iş kursun.. falan..?

"İşçi Partisi'nin görevi, iş sağlamak değil, işçinin haklarını savunmak," olmalı diyen olacaktır.

Biz şu çözümü bulduk. Bu afişlerin biraz da seçim oyunu olduğu ve yanıltmaca düzeneği içerdiğini unutmuyoruz.

Karşı tarafı, söz oyunları ile ikircikli duruma düşürmek ve şaşırtmak. Beyni allak bullak etmek...

Bu seçimde ilk başta görülmeyen fakat derinde çok yoğun bir söz kaydırmaca tekniği kullanıldığı seziliyor.

"De litar på att snacket om arbetar- parti bara är en valfint.”

"Onlar, bu afişlerin bir seçim oyunu olduğunu ve oylarını güvenle nereye vereceklerini biliyorlar."

Seçim biraz da değil çokca bu kaygan zeminde sürüyor. Burjuva Partileri açısından durum böyle.

Sol yanda olan kırmızı ve Yeşilleri de kapsayan grup bu hızlı söz oyununa ayak uydurabiliyorlar mı?

Sol yanda olan kırmızı, dediğimiz; Vänsterpartiet kommunisterna (VPK) ve Socialdemokrat (S) ve Yeşiller bu üç muhalefet partileri...

Dedektif Kim, işte burada pertavsızları ile, pencereden giren ışıkları kovalıyor yine...

Evet, pertavsızlardan birisi uzun süredir sözünü ettiğimiz yukarıdaki soldaki afiş fotoğrafının üstünde duruyor.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 16 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Reinfeldt vid ett skolbesök i gar upprepade han att “ den som älskar Sverige röstar inte på Sverigedemokraterna”; Yirmi sekizinci yazı

2010-09-16T09:10:00.000-07:00

"Popilister i vind" Avrupa'yı sallayan dalgalar İsveç'e de geldi.

Yandaki çizimde güçlenen yabancı düşmanlığı siyah renkte.

İsveç beyaz. Şimdilik! Gelen dalgalar tüm partileri salladı. En çok da Moderatları...

Başbakan Fredrick Reinfeldt bu konu üzerine konuşuyor son bir haftadır.

Fredrick Reinfeldt har successivt höjt tonläget mot Sverigedemokraterna”.

Reinfeldt vid ett skolbesök i gar upprepade han att “den som älskar Sverige röstar inte på Sverigedemokraterna”

Başbakan yüksek tonla dedi ki; “İsveç’i sevenler, Sverigedemokraterna’ye oy vermezler."

Sverigedemokraterna Partisi'nin de görüşleri var. "Bizimle konuşun" diye mesaj veriyorlar.

Jimmie Åkersson, Sverigedemokraterna Partisi Başkanı. Bildirileri şöyle başlıyor:

"Nu handlar det om vår trygghet!" Şimdi bizim güvenliğimiz sözkonusudur."

“Den ansvarslösa invandringspolitiken har gett upphov till stora kostnader, segregation, kriminalitet samt ökade motsättningar och är ett allvarligt hot mot den inre sammanhålning och stabilitet som utgör grunden för hela den solidariska svenska välfärdsmodellen.”

"Sverigedemokraterna kräver:
"-Kraftigt begränsad asyl-och anhöriginvandring
"-Stopp för islamiseringen av Sverige
"-Skärpta krav för uppehålstillstånd och medborgarskap
"-Ökat stöd till flyktinghjälp i närområdena

Şimdiden çeşitli ve çelişik analizler yapılıyor. Bir felaket habercisi gibi kimi yazılar.

Bir panik havası da başladı politik kulisleri ateş aldı.

Moderatlarla Sosyaldemokratların ortak hükümet kurarak bu gelen dalgadan kurtulma önerileri de başladı.

Yarın bu konuya devam edeceğiz.

Çünkü Dedektif Kim, tüm pertavsızlarını bu konu üzerine bırakıp gitti. Düşünün ki bir düzine pertavsız, bu konu üzerinde.

Keşif masasındaki arkadaşlar kan ağlıyor...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 16 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Stockholm.."..mängd kulturarbetar..skrev i går under ett upprop för en rödgrön regering."; Yirmi yedinci yazı

2010-09-16T06:08:00.000-07:00

"Tolv valfrågor till kulturens kombattaner," başlığı ile seçim konusu kültür ortamına da hançer gibi girdi.

Bugün Perşembe 16 Eylül 2010, ilk haber yazı/I dag torsdag 16 september 2010.

Her kafadan bir ses çıkıyor, demek doğru değil. Değişik tonda haberler var.

Türkçede bir söz var; "Ağzı olan konuşuyor," Bu söz de uygun değil İsveç iklimine.

Bir yanda, Stockholm'de binlerce bisiklet, her yerde terk edilmişler.

Bir de Rigoletto opera sahnesini çınlatıyor. Öte yanda kimi bisikletlerin tekerlekleri, gidonu sökülüp gidiyor.

Bu seçimde rol çalma konusu çok hızlı. Hangi parti, kimin bisikletinden tekerlek aşırdı, diye epeyce uğraşmak gerekir.

"Şimdi düşünün, bir partili bisikletini park etti bir yere, diyelim.

İşi, konuşması sona erdi, atlayıp bisiklete, evin yolunu tutacak. Tam caddeye çıktı!

Bir de ne görsün, bisikletin ön tekerleği, öteki bir partili tarafından alınmış.

Tekerlek, öteki partide dönüyor. O partili pedala basıyor.

Tekerlek, "dur bakalım ben başka bir bisikletinim" diyemiyor. Fikirler, projeler, parti ilkeleri de böyle.

Dedektif Kim, bu işin içinden çıkamıyor.

Geçende bu fotoğraflara parmak bastı, pertavsız koydu.

Pertavsız bir süre saydamlaşmadı. Dedi ki, "Burası neresidir?"

Dedim ki "Opera karşısı! Fotoğrafta görülenler, Kraliyet Operası karşısında evet.

Dedektif Kim, pertavsızını oraya koydu.

Ben bu simgeyi, şöyle algıladım; "Seçim tartışmaları da biraz buna benziyor."

Seçim afişi görevi de var onların. Oturma yerleri parti (S) simgesidir.

Öte tarafta Kulturhuset, kültür evi merkez olan iki kişinin çevresinde tartışıyorlar.

Madeleine Sjösteds (FP) och Roger Mogert (S) tartışma ortamındalar.

Bayan Sjösteds (FP) diyor ki; “allas tillgång till högkvalitativ kultur.”

Bayan Sjösteds (FP) diyor ki;” herkesin yararına yüksek kaliteli kultur.”

Bay Mogert (S) diyor ki; “en kulturskola för alla.”

Bay Mogert (S) diyor ki; “Herkes için kültür okulu.”

Gazete, minik bir habere irice bir başlık koymuş. Başlık şu:

Hemen sağda Kulturhuset binası, önünde ışıklı kristal sütun, sular fışkırıyor, fikirler, görüşler, masmavi bir okyanusta akıyor sanki.. sesler, çığlıklar birileri diyor ki...

"Sverige behöver ett kultur lyft i stjället för skattesänkningar till varje pris."

"Her koşulda vergi indirimi yerine, İsveç bir kültür (lyft, havalanma- kaldırma) gereksiniyor.

Haber şu; "Skådespelaren Ulla Skoog och en mängd anda kulturarbetar,

"..som forfattaren P O Enquist och musikern Anders 'Moneybrother' Wendin,

"...skrev i går under ett upprop för en rödgrön regering."

"Sahne sanatçısı Ulla Skoog ve bir yığın kültür çalışanı,

"..yazar P O Enquist ve müzisyen Anders 'Moneybrother' Wendin,

"..dün Kırmızıyeşil yönetime (Rödgrön regering'e) bir liste yazıp verdiler.

"Rödgrön" Kırmızıyeşil, üç muhalefet partisi; (S), (V), (Gröna) Yeşiller.

Daha etkin girişimler var.

Günlerdir kıyı bucak haber merkezlerine ulaşıyor.

Bundan önce de gösterdi Dedektif Kim pertavsız koydu.

Bir dalga geliyor. Avrupa'yı titreten bir dalga.

“Så bevarar vi Sverige svenskt” İşte sol alt köşedeki haber yorumu.

"Biz İsveç'i İsveçliler koruyoruz," partisi geliyor.

Seçim heyecanı bu tür tiyatro, opera, sanat, kültür ortamı tartışmaları ile durulacak gibi değil.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 16 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Björklund:Militarhögsn. (1986-86) mayor, chef.. politik på heltid. deltog vid flera militärövr (2005); riksdag (06) skolm., ord., folkp. 26. yazı

2010-09-16T02:01:00.001-07:00

Bugün Perşembe 16 Eylül 2010, ilk haber yazı/I dag torsdag 16 september 2010.

Jan Arne Björklund 2006’da Eğitim Bakanı, 2007’de (FP) parti başkanı oldu.

Evli 2 çocuklu, asker kökenli belki de ilk politikacı İsveç'te.

Seçim çalışmaları dünden daha hızlı bugün. Dün akşam saatlerinde artan gerilim düştü.

Seçim sonrası sahnede kalacak, ya sahneye veda edecek aktörler, ilkin parti başkanları olacak.

Aktörler, parti başkanları. Görünürde iktidar ortakları -(M), (C), (F), (K)- dört parti başkanı.

Muhalefet iki parti (S) (V) ve parti başkanları ile (Gröna) yeşiller ve partinin iki sözcüsü.

Hiç kimsenin beklemediği ve istemediği bir başka parti uzun fulelerle arkadan koşup geldi.

(SD), adlı bu parti de şu anda kulvarda hemen öndeki sekiz kişinin ensesinde.

Parlamentoya girecek denli oy oranı yükseliyor. Belediyeler de çan çalıyor!

Bu durum dün akşam haberlerinde gerilimli sahnelerle izleyicilere verildi.

İnternet siteleri de sert mesajlarla doldu taştı.

(DI) Günün Endüstrisi adlı gazete sermayenin bu konudan ürktüğünü manşet yapmıştı.

Dedektif Kim bu tepkilere ilk pertavsızını hemen (SD) üzerine koydu.

"Sverigedemokratparti onların oy tabanına giriyor," demişti.

Kimlerin oy tabanı, diye tuhaf bir soru sordum bunun üzerine.

"İktidar partilerinin," diyerek söylendi.

"İşte deve işte hendek," diyerek gitti köşesine kuruldu dün akşam.

İktidar partilerinin başkanlarını ekrana getirme konusuna Dedektif Kim pertavsızını bırakıp gitmiş oldu.

Sabahleyin büroya döndüğümde pertavsızı bıraktığı yerde buldum.

Jan Arne Björklund, 2006’da Eğitim Bakanı'nı. Dedektif Kim pertavsız koymuştu bu nedenle onu ekrana aldım.

Asker kökenli Eğitim Bakanı, (F) Björklund okul, eğitim konusunda ne diyor?

“Skolbibliotek för alla elever, Tydliga kunskapsmål..”

“Framtiden börjar i klassrummet.”

"Her öğrenci için okul kitaplığı, belli bilgi hedefi," gibi hemen her partinin programında olan şeyler.

Kent içi afişlerde okunan da; ”gelecek sınıfta başlar”
”
Böyle yine genel olarak her parti için onaylanır bir tümce ile sahne alıyor.

Hemen soldaki afişte Björklund tepe üstü duruyor.

Türkçede "amuda kalkmak" denir buna sanırım. Afişin sağ köşesinde bir bildiri var.

“Den här mannen föreslår att unga ska nöja sig med att arbete lägre löner istället för att få en bra utbildning och nya jobb med schysta löner. Det är knaslågt."

“Bu adam gençlere öğrenim yerine düşük ücretle çalışmaya memnun olmalarını öneriyor.. Bu önemsiz komedidir."

Björklund, en alt solda Dedektif Kim için de favori olan Bayan Sabuni ile yakın alan afişlerde duruyorlar.

Birinde “Unga ska ha job.”, ötekinde “Svenska språket.”

Birinde "gençler iş edinecek." Ötekinde "İsveç dili."

Tüm bunlar partinin (C) en ışıklı ve tutuşturucu barutu.

Bu barut ne kadar yer yakar! Bu partinin oy oranı 6-7 fakat koalisyon ortağı.

Björklund, üst sol köşede olduğu gibi, Avrupa Bakanı(F) Birgitta Ohlsson ile afişlerde görülüyorlar.

Avrupa Bakanı (FP) Birgitta Ohlsson göz dikmiş olamaz mı?

Bu seçimlerden nasıl çıkacağı merak edilen partilerden birisinin başkanıdır.

Askerlikte liyakat almış, savaş okullarında övgü toplamış...

Birkaç yıl gibi kısa sürede partinin başına geçmeden eğitim bakanı olmuş...

..hemen akabinde parti başkanı olmuş bu genç (18 april 1962) siyasetçi, bakalım bu seçimlerde son yüz metreyi nasıl koşacak...

Boylu boslu Avrupa Bakanı, parti listesinde ikinci sırada, Birgitta Ohlsson bu koşuda ne yapacak bakalım.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 16 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

"..enligt Thomas Bodström river de rödgröna upp FRA-lagen redan i början av nästa mandatperiod om viner valet.; Yirmi beşinci yazı

2010-09-15T05:54:00.000-07:00

Bugün 15 Eylül 2010, üçüncü haber yazı/I dag onsdag 15 september 2010.

Maud Elisabeth Olofsson (1955)Center Partisi Başkanı, Enerji ve Tarım Bakanı.

Bayan Olofsson'un babası da siyaset sahnesinden geçmiş.

Çocukluğundan bu yana Center Partisi etkinlikleri içinde büyümüş.

19 Mart, 2001'den bu yana Center Parti başkanı olan Maud Elisabeth Olofsson üç çocuk annesidir.

Son on yıl içinde hemen tüm öteki partiler lider değişikliği yaptı. Sıra Center'de.

Bu seçimlerde oy oranı sallantıda olan bu parti, iktidar pozisyonunu korumak için gayret gösteriyor.

Her yerde önde görünüyor. "Bir komünist ile mi asla" gibisinden bir espri yaptı ve bu da yansıdı gazetelere.

Fakat rüzgar arkadan esmiyor Bayan Olofsson için.

Afişler üzerinden okumayı sürüdürürsek, en çok çizik onun afişlerinde.

Uygulamaları ve düşünceleri ile en çok eleştiri alan parti başkanı gibi görünüyor.

Geçenlerde bu afişi gördünüz. Bayan Olofsson...

“Den her kvinnan ansvarar för att det ska skapas fler jobb.

“Bu kadın iş yaratma konusunda sorumludur.

"Men arbetslösheten bland ungdomar har ökat, sa att snart saknar var tredje ung arbete.

Fakat işsizlik gençler arasında yükseldi hemen hemen üçte bir genç işsizdir.

"Hennes lösning är inte fler jobb, utan otryggare jobb för unga. Det är DUNDERDUMT."

Dedektif Kim pertavsız koymuş oraya. Çevre Bakanı bu yer için aday olabilir mi?

İşte ikinci sırada sağda Andreas Carlgren (C) Çevre Bakanı...

Olofsson yerine başkan, (C) partide ikinci kişi... olabilir mi?

Bir kişi daha var halef olabilecek. Thomas Bodström (S) avukat, Adalet Bakanlığı yaptı.

Dedektif Kim, pertavsızını buraya tuttu son anda. Carin Jämtin için biraz kuşkulu.

Mona Sahlin için Bodström'un halef olması konusu onu da düşündürüyor.Gazetelerde haber oluyor.

Mona Sahlin ile afişlerde yan yana... Önemli şeyler konuşuyor.

Folk Partisinin; her şey sınıftan başlar sözlü afişlerine karşılık.

Bodström afişlerde; 'daha az sayıda öğrenci olan sınıflar' öneriyor.

Avukat olması nedeniyle daha farklı bir alanda koşuyor.

Pertavsız burada duruyor işte.

“Rödgröna vill riva upp FRA-lagen”

"Trots den gångna mandtperiodens intensiva diskussioner om storebrorssamhället och personlig integritet lyser frågan med sin frånvaro i valrörelsen.

"Men enligt Thomas Bodström river de rödgröna upp FRA-lagen redan i början av nästa mandatperiod om viner valet.

"Büyükağbi" tarafından izlenme konusu... Kişisel dokunulmazlık ile bireyin özel yaşam... Geçen milletvekili döneminde ve seçim döneminde yoğun tartışılmasına karşın, Bodström'a göre, “Rödgröna vill riva upp FRA-lagen” bunun üstüne bir çizgi çekecek.

"I sitt valmanifest skriver de rödgröna att de vill stärka den personliga integriteten.

"Thomas Bodström lyfter bland annat fram att oskyldiga personer som buggas ska ha rätt till skadestånd och stärkta rättigheter om hjälp från allmänna ombud vid beslut om hemlig telefon-avlyssning."

Evet! Buna son vermek istiyor Kırmızı Yeşil futbol takımı...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 15 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

"Flera tunga bedömare varnar för att det kan bli stökigt på finansmarknaden om Sverigedemokraterna får en vågmästarroll"; Yirmi dördüncü yazı

2010-09-15T03:26:00.001-07:00

Bugün 15 Eylül 2010, ikinci haber yazı/I dag onsdag 15 september 2010.

Bugün objektifimizi başlangıç günü olan 31 Ağustos 2010 ve seçim için alana çıkmış gezgin bir çalışma grubuna çevirelim.

Hafif yağmur çiseliyor zaman zaman. Bu gezgin grup LO bayrağı altında, seçim bilgileri taşıyor.

Genç hostesler kahve ikram etmek için pembe yağmurluk altında, boş alanı bekliyorlar.

Bu sahneleri görünce ben de çok şaşırmıştım.

Dedektif Kim Londra'dan geldiğini ve bu alanda olduğunu söylemişti.

On beş dakika sonra oraya vardığımızda ünlü parkta in cin bile yoktu. Fakat çok özel bir ortam vardı.

Telefonda kendisini tarif ederken, "beni kahve alırken bulacaksın," demişti.

Merdivenleri çıktık ve ilk kez orada (Barış Manço kulakların çılasın) bu mırıltaları işittik.

Böyle başladı Dedektif Kim ile buluşmamız. Ne romantik ve biraz da mistik değil mi?

Soldaki fotoğrafta pembe yağmurluklu genç hostes, kahve ikram ediyor. Dedektif Kim, elinde kahve fincanı.

Onunla ilk böyle bir ortamda ve onu kahve alırken bulduk.

Bana pertavsızla durumu simgesel olarak gösterirken, dudaklarında bu nakarat mırıldanıyordu.

Kulaklığını çıkardı, bana da dinletti; mini telefonunda Barış çağlayıp akıyordu.

“İşte hendek, işte deve, ya atlarsın ya düşersin, baktın olmaz vaz geçersin.. zordur almak bu seçimi...”

Dedektif Kim o gün başlattığı pertavsızla izlemede haklı çıkacak gibi görünüyor.

Bugün yine konu kayması oldu. İlk haber Bayan Maud Oloffson olacaktı.

Pertavsız kaç gündür onun üstünde duruyor.

Center Parti Başkanı da bu seçim sonrası gidebilir. Oylarında düşüş sürüyor.

Seçim hemen her partiyi zorluyor. Değişen dünya zorluyor.

Bu seçimde hemen her liderin yerine bir yenisi hazır.

Bu denli zor bir seçim dönemi olacağını, İsveçli partiler de kestirememişler anlaşılan.

Moderatlarla, Sosyaldemokratlar kapışması giderek bir konuda yaklaşma getirdi.

Zorunluluk doğdu! Dedektif Kim böyle düşünüyor.

Böyle düşündüğünü birkaç gün once pertavsızını bıraktığı gazetelerdeki işaretle vermişti.

İlkin Başbakan kaygılarını açıklamıştı. Konu neydi? Biraz anımsayalım!

13 Eylül tarihli haberde başlık olarak bu konuyu verdik.

”Dansk Folkpartiet (DF) hjälper Sverigedemokraterna (SD) att ta sig in riksdagen.

"Nu får alltså Sverigedemokraterna öppet stöd av Dansk Folkeparti och Pia Kjaersgaard."

Konu (SD) "Sverigedemokratparti" İsveç Demokrat Partisi'nin bu seçimde parlamentoya girmesi için, Danimarka Halk Partisi tarafından açık açık desteklenmesi ile su yüzüne çıktı.

Danimarka Halk Partisi Başkanı Pia Kjaersgaard İsveç'e geldi ve bir konuşma yaptı.

Bardağı taşıran damlalar böyle başladı. İlk tepkiyi Moderata Samlingspartiet Başkanı, Başbakan Fredrik Reinfeldt gösterdi.

Dedektif Kim bu tepki izerine ilk pertavsızını koyduğunda, dedi ki "Sverigedemokratparti onların oy tabanına giriyor. Tepkinin şiddeti bundan."

Pertavsızın yön vermesi üzerine gazetelere yansıyanlara bakıyorum. "Vågmästar Riksdag oroar marknaden

"Flera tunga bedömare varnar för att det kan bli stökigt på finansmarknaden om Sverigedemokraterna får en vågmästarroll"

Ben de bunu düşünmedim değil. Bu arada İsveç seçmenlerinin yer ve yön değiştirmelerini de düşündüm.

Bir milyonun üstünde seçmen, bir partiden ötekisine gidip geliyor, haberlerini de vermiştim daha geçenlerde.

Bir şey daha oldu. “Sarrazin- ett politiskt dlemma” haberleri de iyice yerleşti gazetelere.

Şimdi bir an duralım! Dört yüz metre koşan atletlerin, son yüz metre virajındaki dönüşlerini düşünün!

Virajı dönecekler ve son yüz metreyi tüm güçleri ile koşacaklar...

Elindeki bir telefon ekranında bu sahneyi gösterdi Dedektif Kim bana. Gözlüklerle baktım.

Ekrandaki koşuculara zom yaptı ve kişileri büyüttü. İsveç parti liderleriydi koşanlar.

Gözlerime inanamadım! Gözlüğüm yere düştü ve camı çatladı! İnanmayacaksınız!

Hiçbir şey olmamış gibi Dedektif Kim, göz kırptı ve Barış Manço'yı mırıldanmaya başladı.

"İşte deve, işte hendek, ya koşarsın ya düşersin... Seçimde son üç güne böyle, bu ezgi ile girdik.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 15 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

"..Moderaterna under falsk flagg när de kallar sig arbetarparti? "och "Fortsätter de nu att rösta på är saken klar.; Yirmi üçüncü yazı

2010-09-15T02:03:00.000-07:00

Bugün 15Eylül 2010/I dag onsdag 15 september 2010. Seçimlerdeki hız yükseldi.

Göstergeler, 200 km üstünde hız yapabilen otomobiller gibi titriyor. Hız yaparken virajlara nasıl girersiniz?

İşte absürd bir soru! Yeri mi burası? Evet!

Sola bir viraj, ya da sağa bir viraj.. nereden nasıl girersiniz? Otomobiliniz 200'ün üstünde seyrediyor...

Bir Porche aldı kayınvalideniz size nikah günü... Hani olmaz ya, oldu diyelim.

Dörder şeritli yollar, gazda ayağınız... İşte böyle... Bu arada garip bir şey oldu.

Tüm partiler, biri dışında, hazırlıksız yakalandılar.

Hemen tüm partiler tam gaz son barutlarını atmak üzere seçim arenasında üstelik.

Olaylar, hiçbirinin beklemediği yönde ivme kazandı. Sert ağız dalaşları başladı.

İktidar partileri ile muhalefet partileri kaygı içindeler.

Neden? Bu konudaki haberlere geçmeden önce geriye dönelim.

Birkaç habere birlikte zom yapalım. İlkin sağdaki afişe son kez bakalım.

“Bara ett arbetarparti kan fixa jobben”

"Sadece işçi partisi iş düzenleyebilir." İmza: Yeni Moderatlar.

"Seglar moderaterna under falsk flagg när de kallar sig arbetarparti?

"Moderatlar kendilerini "arbetarparti" işçi partisi diye adlandırdıklarında uydurma bir afiş altında mı seyrediyorlar?"

Diye başlayan çok kısa bir haber. Gözlerden kaçmış olabilir. Haberin tümü kısaca şöyle.

"Onların çekirdek seçmenleri, Djursholm, Täby, Nacka, Lidingö och Vellinge gibi yerlerde.

"Moderatlar çoğunluğun yaşadığı bu yerlerde bir işçi partisine oy vereceklerini hiçbir zaman düşlemediler.

"Det får vi veta efter valet, om inte annat. Deras kärnväljare på gräddhyllorna i

"Djursholm, Täby, Nacka, Lidingö och Vellinge, där moderaterna har egen majoritet, har aldrig drömt om att rösta på ett arbetarparti tidigare.

"Fortsätter de nu att rösta på är saken klar.

"De litar på att snacket om arbetar- parti bara är en valfint.” Metro 1 eylül 1o s32"

"Onlar, bu afişlerin bir seşim oyunu olduğunu ve oylarını güvenle nereye vereceklerini biliyorlar."

Bu bir polemik konusu oldu iki güçlü parti arasında.

Bayan Jämtin daha üç gün önce geleneksel 'Vasaparkendüellen' düellosunda buna değindi.

Halk huzurunda Sten Nordin (M) ile kapıştı. Nordin'e, bu sahte afişler için utandığını söylemeye çalıştı.

"Om jag var du skulle jag skämmas, sa Jämtin och menade att Nordin ljög pa sina valaffischer."

Metro adlı gazete, ilk sayfadan verdi, ortada iki sayfa ayırdı ve Jämtin ile söyleşi yaptı.

Gazetenin haberine göre diyor ki; "M ljuger på valaffischerna"

Seçim sonrası hepsini göreceğiz.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 15 Eylül 2010

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Margareta Bohman; "Det finns ett ordspråk som säger in sverige. Den som inte tror på vinn, ta redan på förlorat; Yirmi ikinci yazı

2010-09-14T05:44:00.000-07:00

Seçim boyunca rol çalma konusu, eğlenceli bir köşe kapmaca gibi sürecek.

Bu arada yakın mercek gelen konular da var. Dedektif Kim geldi ve bir söyleşi metni bıraktı masaya.

Turneye çıkan bir gezi arabasının çevresinden haberler

Margareta Bohman (Ordförande Kommunal Stockholms län) söyleşisi mercek altında.

"Vad tycker du Margareta, vad är det här om valet?

"Jag har stor hopp om valet. Vi kommer att vinna! Det finns ett ordspråk som säger (vi) in sverige. Den som inte tror på vinn, ta redan på förlorat. Jag trorr på det! Jag har övertygat. Arbeterrörelsen och socialdemakraterna kommer att vinna den 19 september.

"Om socialdemakraterna kommer att vinna det här valet...

"Vad är det att för vem skull att vinna valet?"

"Då hela sverige vinner framtiden.

"Om det tvärtemot vad som påstås i valet, tvärtom, om sosyaldemakraterna kommer inte att vinna det här om valet.. Vad händer då?

"Då blir katastrof. Hela Sverige förlörar på det... och förlörar demokrati...

"Vad ska vi göra nu?

"Det är på rösta!"

"Ne oluyor seçimde, ne düşünüyorsun," diye bir soru yöneltilmiş.

Margareta Bohman diyor ki; "Seçimden büyük umudum var. Biz kazanıyoruz.

"İsveçte bir atasözü var; kazanacağına inanmayan daha başında yitirir.

"Buna inanıyorum. Bu sözü tutuyorum! İşçi Sınıfı hareketi ve Sosyal Demokratlar kazanacak 19 Eylül'de.

"Sosyal Demokratlar kazanır ise, ne olur kim kazanmış olur seçimi," diye tuhaf bir soru da var.

Margareta Bohman diyor ki; "Tüm İsveç kazanır, İsveç'in geleceği kazanır.

"Sosyal Demokratlar kazanamaz ise ne olur," diye ikinci tuhaf bir soru daha var.

"O zaman bütün İsveç kaybeder, demokrasi kaybeder," diye yanıt veriyor Bayan Bohman.

"Ne yapalım," diye daha tuhaf bir soru var.

Bayan Bohman da diyor ki; "Oy kulllanacağız!"

Sabahleyin bir de internet onay mesajı iletmiş.

"Det är OK jag ser nu fram emot en valvinst för socialdemokraterna på söndag den 19 september."

Hälsar vänligen,
Margareta Bohman
Ordförande
Kommunal Stockholms län

Görüldüğü gibi umutlar devam ediyor. Son kulvar, son kulvarda son dönemece giriş başlayacak iki gin içinde. Afişler değişiyor. Koşu hızlanıyor...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Thilo Sarrazin som hävdar att landets kollektiva intelligens sjunker i takt med invandringen" ;Yirmi birinci yazı

2010-09-14T04:12:00.000-07:00

Bugün 14 Eylül 2010/I dag 14 september 2010.

Seçim heyecanı ile yollara düştük. Eğlenceli, neşeli duygular veren konuların, haberlerin peşindeyiz.

İşte bir seçim afişi! "Kristdemokraterna" Partisi'nin seçim afişi. Görünen köy kılavuz istemez!

Türk atasözü! İki hafta önce gorilli bir seçim afişi vardı. Ortalarda görünmüyor şimdi.

Bu Partinin Başkanı, Bo Göran Hägglund aynı zamanda Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanıdır.

Sağda, partisinin astığı mandalı afiş ile; 'Daha insani bir İsveç' dileği sunuluyor. Fakat!

“..sağlık sigortası çalışanlarından 44 000 kişinin bu yıl işini yitirme riskinden sorumlu" tutuluyor.

Sizce de şaşırtıcı bir ikilik, biraz da komiklik yok mu bu afişte?

"Den här mannen ansvarar för att 44 000 människor i år riskerar att förlora sin ersättning fran sjukförsäkningen och tvingas söka jobb de ändå inte kan få.”

İşte size bir seçim panosu daha. Üç partinin afişleri alt alta sıralanmış. En üstte Center (C), ortada Moderat (M).

Center "gröna röst" sözü ile hükümet ortaklığında olan ve "alliansen" diye adlanan dört partiyi çevreci ilan ediyor.

Bu ortaklıktaki Folk Partisi, yeni nükleer santraller sözü veriyor.

Bu altlı üstlü afişlerdeki ortaklar, her iki parti de "yeşil" çevreci söz kullanmış.

Ortada Moderat Parti afişi. Bu afişe yakın planda bakalım.

”Tryggare, grönare, barnsligare Stockholm” Daha güvenli, daha yeşil, daha çocuklu Stockholm” İmza: Nya moderaterna.

Sizce de eğlenceli değil mi bu afişler.

Nya moderaterna imzalı afişe iyice sokuluyoruz. ”Varning"

"40.000 komvuxplatser har försvunnit på fyra år Högärpolitiken är utbildningsfiendlig.

”Uyarı” Sağcı siyasetin öğrenim düşmanlığı erişkin liselerinde 40 000 kişilik yer yok oldu dört yılda.

Bu tür afiş görünümlerini yer yer zaman zaman sunabiliriz.

Fakat seçim salt bu tür afişler kampı değil. Afişlerdeki komikliklerle çelişen gerçek başka yerde.

Nabız vuruşları kimin ellerinde bu seçimin? Bu seçim salt İsveç'i ilgilendirmiyor.

"Sverigedemokrat Partisi, Danimarka Folkepartisi başkanı Pia Kjaersgaard'dan açıkça destek alıyor," haberi dün yayımlandı.

Bugün ise Thilo Sarrazin! Bay Sarrazin Avrupa'yı sallıyor!

Dedektif Kim, dün gazetelerin üzerine pertavsızını bıraktı ve gitti.

Belki de umutsuzluğa kapıldı ve bana da haber vermeden geri döndü.

Pertavsızını bıraktığı haberlerden birisi işte.

"Tyskland skakas av en het integrationsdebatt som ekar genom Europa.

"Nästan var femte väljare i Tyskland skulle i dag rösta på ett parti lett av Thilo Sarrazin som hävdar att landets kollektiva intelligens sjunker i takt med invandringen – främst från muslimska länder."

Özeti şudur. "Avrupa’da hararetli yankı yapan, duyarlı integrasyon sorunları.

"Thilo Sarrazin, yoğun içgöç yaşayan ülkenin kollektif aklını sorguluyor."

Yabancı göç, dışarıdan içeriye işleyen nüfus hareketleri, 'Avrupa Haritası'nı değiştirdi.

Dedektif Kim, bir not bırakmış! Bu gelen haberlerle üst üste konulduğunda bir şey anlaşılmıyor.

Şunları yazmış! Stockholm kent merkezi Harlem olmuş!

Şimdi çıkın işin içinden, çıkabilirseniz! Dedektif Kim, işte böyle bir tümce bırakarak gitmiş dün akşam geç saatlerde.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 14 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Stockholm! Tanıyalım! Hur vet ni om Stockholm? och "Helg öppen barnomsorg” "Val 2010" başlıklı seçim heyecanımız sürüyor; Yirmi birinci yazı

2010-09-14T02:34:00.000-07:00

Bugün 14 Eylül 2010/I dag 14 september 2010.

31 Ağustos günü Stockholm'da başladık ve "Günaydın" dedik.

On üç günde yirmi yazı ve fotoğraflarla ekrana çıktık. Burası Stockholm!

Kanallar üstünde kurulmuş bir Başkent! Bu kenti ne kadar biliyorsunuz?

Fotoğraflarla olsa da burayı biraz daha tanıyalım.

İşte sağ köşede parlamento.

2010 Seçimleri kimleri oraya taşıyacak? Hangi düşünceler tartışılacak orada?

İşte sol köşede Kraliyet Sarayı'nın kuzey görünümü.

İşte şurada bir yapı, şurada bir çeşme...

Bu kent sizi tanıdı mı? Ne kadar tanıdı?

Yirmi yıl, otuz yıl bu kentte yaşayanlar...

Sokaklarında, müzelerinde volta attınız mı? İşte, Gamlastan diye bilinen ilk kentsel yerleşim alanında bin yıl önceye giden bir sokak.

İşte şurada bir liman.. şuradaki çeşme.. anıtlar...

Sizlere sesleniyorum, gazete okuyanlar, radyo dinleyenler, çanak antenlere bakanlar...

Seçim telaşı içinde kendilerini yine de yabancı diye adlandıranlar sizlere sesleniyorm.

Stockholm size ne kadar yabancı? Siz bu kente ne kadar yakınsınız?

Bu kente, bu ülkeye hazır, kurulu bir sofrada yemek için mi geldiniz?

Bu ülkede taş üstüne taş koydunuz mu? Bu ülkenin değerlerine ne kattınız?Sorun kendinize bu kenti sorun!

Bu kent sizi tanıdı mı, ne kadar tanıdı... Yirmi yıl, otuz yıl önce bu kente taşınanlar.

Stockholm sizi bağrına bastı ve size yaşam alanı verdi. Demokrasi değerlerine ne kattınız Stockholm'de?

Siz böyle gelmiş böyle gider, der ve kentte yaşarken kent değişti, ülke değişti, dünya değişti.

31 Ağustos günü Stockholm'de Val/Seçim haberlerine başladık.

"Günaydın" dedik. Aradan iki hafta geçti. İlk gün başka neler demiştik?

"Bilindik ezberlenmiş bozulmuş. Tüm kurallar, ilkeler, inançlar..."

"İsveç, İsveç olalı böyle bir genel seçim görmedi," demiştik. Neden?

Değişeni görmek! İlkin değişen ne varsa onu görmek...

Örnekse, işte sağdaki fotoğrafta, Riddarholmen'e gidip oradan Stockholm'ü görmek.

Bununla birlikte her durumdan "vazife çıkarmak, gibi bir durum yok burada," demiştik.

Başka bir yaklaşım tümcesi daha vardı!

"Olayın neşeli yanlarını, hoş ve biraz da eğlenceli ve beklentili yanını görmek...

Sol alt köşede “Helg öppen barnomsorg” yazılı bir afişte beklentili bir çocuk var.

"Çocuk bakımı hafta sonu tatilerinde açık," yazısının altında bir çocuk...

Seyirci, izleyici ve aktörler, oyuncular... Kimler gitti, geldi siyaset arenasına, hem yeni birşey var hem de yok...

Yine de bir oyun var... Sanal bir tiyatro... Evet! Fakat!

"Bir kez İsveç, otuz yıl, yirmi yıl, on yıl önceki İsveç değil."

"İnsanlar, rejimler değişti. Dünya da çok değişti İsveç de çok değişti," demiştik.

"Her söze, her afişe, her duruma kendinizi 'ters düşürürseniz' yandınız," demiştik.

"Böylece yine de belgecilik öne çıkacak,' dedik.

Bu hafta sonu bakalım kimler yarış ipini göğüsleyecek, izleyip göreceğiz. Evet!

İlk start'la öne çıkan "Val 2010" başlıklı seçim heyecanımız sürüyor. Bugün de buradayız. Dedektif Kim ortalarda görünmüyor.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 14 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

Dansk Folkpartiet (DF) hjälper Sverigedemokraterna (SD) att ta sig in riksdagen och”Brandtal mot Sd fick applåder”; Yirminci yazı

2010-09-13T05:10:00.001-07:00

Dedektif Kim geldi ve uzun süre yerinden kıpırdamadı. Ben de yaklaşamadım ona.

Stockholm Maratonu görselliklerine bakmaya, onlarla oyalanmaya başladım.

Güzel fotoğraflar ekrana geldikçe, 'ah of' gibi ünlemler de çıkardım.

Hatta epeyce de gürültü yaptım. Bana mısın demedi.

Dedektif Kim canlansın ve sonu gelmez voltalarına başlasın, dedim.

Seçim konusunu hareketlendirsin, dedim ya, olmadı.

Orada dalıp gitmiş öyle. Onu, yirmi yıl önce ilk Hindistan gezgini günlerde tanıdım.

'Benaras' adlı romanımı yazmaya başlamamıştım henüz.

Dedektif Kim nasıl tanınır? Tanıdım diyorsam şöyle kısaca üç kez karşılaştık.

İlk Mumbai'de evet. İlk gün! Havalinanında bir taksi almak üzere sıraya girdim.

"Birlikte gidersek, taksi parasını bölüşürüz," dediydi. Böyle de olduydu.

Haftalar sonra gece otobüsleri ile tek başıma Hindistan turu yaptığım günlerdi.

Ağır ateşli bir sıtmadan ayağa kalkmıştım. Karşılaştık. Sirinagar'dı galiba.

Sokağa çıkma yasağı vardı. Uzaktan selamlaştık.

Yaklaştı; 'Ne olmuşsun, böyle sapsarı, ölmeye mi geldi buraya,' dediydi.

Sonra üçüncü kez Himalayalar. O zaman ondaki mizahı tam anlayamamıştım.

Bir kart verdi, 'İngiltere'ye yolun düşerse ara,' dedi. Unutup gitmişim.

Son yıllarda eskiye dönük, o günleri düşünmeye başladım. Eski defterlerimin birisinde buldum verdiği adresi. Haberleştik. Geldi işte.

Fakat o günlerde gördüğüm cevval Dedektif Kim gitmiş, onun yerine ağırbaşlı birisi gelmiş gibiydi.

İlk geldiği gün soğuk bir karşılaşma oldu. Fakat önemsemedim. Onu çok tanımıyorum.

Bu denli yakından ilk kez tanıyorum. Öyle düşücelere daldığı yere bakıyorum.

Biraz hasta gibi, ya da bir derdi var. Her ne ise...

Keşif masasına bıraktığı gazetelerin üstündeki pertazsızlardan birisini oradan aldım.

Üstte fotoğrafı olan gazete açıldı. Başbakan Fredrick Reinfeldt...

İlk başlıkta okunan tümce Reinfeldt, dün, Stockholm'de alkışlanmış.

"Släpp inte fram hatet i det svenska sanhället!"

'İsveç toplumunu nefret duygularına çekme!'

İkinci gazetenin üstündeki pertavsız da hemen yakında. Aldım onu da.

"Nu får alltså Sverigedemokraterna öppet stöd av Dansk Folkeparti och Pia Kjaersgaard" başlığı ortaya çıktı.

Sverigedemokrat Partisi, Danimarka Folkepartisi başkanı Pia Kjaersgaard'dan açıkça destek alıyor şimdi.

Üçüncü gazete sırada bekliyor. Ses etmeden onu da pertavsızdan kurtardım.

"Finansmannen Winston Håkanson (M) bedriver en person valkampanj med storsatsning pa kultur som hjärtefråga.

İşadamı W. Håkanson kişisel seçim kampanyasında kültür sorunsalına yatırım yapacağını söylüyor.

"Den 29 åriga it miljonären Charlie Hansson (S) vill fostra alla skolbarn till entreprenörer.”

29 yaşındaki "it" milyoneri C. Hansson okullara eğitim konusunda girişimci olma sözü veriyor.

Stellan Skarsgård adlı oyuncu kırmızı yeşil muhalefet partilerini desteklemiş.

Oysa ben nelerden söz edecektim? Konu bunlar değildi benim için.

Bu üç muhalefet partisinin Stockholm’da ’Kugsträdgården' adlı parkta seçmen önüne çıktılar.

Dün evet, orada yaptıkları konuşmaları izleyecek, fotoğrafları inceleyecektim. Olmadı!

Ellerime sıcak kestane gibi yapıştı gazeteler. Tedirginlikle onları masaya bırakmak isterken ses yaparım diye ellerimde tuttum onları uzunca süre.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Oppsitionborgarråd adayı, Carin Jämtin, iki gün önce (M) adayı Sten Nordin ile geleneksel 'Vasaparkendüellosunu' yaptı; On dokuzuncu yazı

2010-09-13T02:18:00.000-07:00

Bugün 13 Eylül 2010/I dag 13 september 2010.

Dedektif Kim, kahinlik buluşlarını sürdürüyor, galiba.

İsveç politika sahnesinde aktörler kimler olacak, tezi de masanın üstünde.

Kendisi ortalarda yok henüz. Dün ‘Mona bu seçimde düşerse,' teorisini çalıştırdı.

Sahlin'in yerine kim bu rolü alacak,’ soru simgesini bırakıp gitti.

Ayrıca Carin Jämtin, adını da masaya bıraktı.

Bu, masaya bıraktı, keşif masası demektir Dedektif Kim için.

Büronun bir köşesinde ‘keşif masası’ diye bir bölüm kurmuş.

Kafasına göre ilerliyor. Petravsızını bıraktığı yerde, Carin Jämtin adı duruyor.

Evet! Birçok pertavsızı var onun. Birisi de benim fotoğrafımın üzerinde.

Bu benim de izlendiğim anlamı içeriyor. Çocuklukta başlayan izlenme.

Tuhaf değil mi, ben de bu tür şakalara alışkınım ya, her ne ise...

Aslında ben de onu fazla tanımıyorum.

Bu kısa sürede Dedektif Kim hakkında fazla bilgi sahibi olmamakla birlikte bazı durumları da yaşıyorum.

Örneğin çantasında bir düzine pertavsız taşıyor.

İzleyeceği konuların üzerine, bu keşif masasında pertavsızını bırakıp gidiyor.

Yine böyle oldu. Dedektif Kim biraz hoşnut olsun ve yüzü gülsün, diye düşündüm.

Pertavsızını bıraktığı yerdeki konuya baktım. Carin Jämtin!

Bayan Jämtin anne ve babası Afrika’da Sida adlı isveçli kuruluşta anne çalışmışlar.

Belki, çocukluğundaki bu etkilenme olacak, 'biståndsfrågor' kalkınma desteği konularına ilgi duydu.

Stockholm “Oppsitionfinansborgarråd” rolüne 2006’da seçildi Jämtin.

Evli iki çocuk sahibi ve 46 yaşında. 2003 -2006 dönemimde “biståndsminister” koltuğuna (S) oturdu.

İşte solda, Jämtin 'Vasaparkendüellen' düellosunda.

Geleneksel Vasaparkendüellen, 'münazara' yapılır gibi bir durum yaşanır orada.

Daha tumturaklı konuşma yarışı gibi bir şey. Halk huzurunda Sten Nordin (M) ile Jämtin (S) kapıştılar.

İsveçliler buna seçim düellosu diyor. İkinci fotoğraf sağ en yakın üste.

Bu afişte (M) finansborgarråd adayı yine Sten Nordin, bu kez Başbakan Reinfeldt ile görülüyor.

“Bara ett arbetarparti kan fixa jobben” 'Sadece işçi partisi iş düzenleyebilir.' İmza: Yeni Moderatlar.

Jämtin üzgün; "Om jag var du skulle jag skämmas, sa Jämtin och menade att Nordin ljög pa sina valaffischer."

Dedektif Kim, Jämtin (S) sonra, Anders Borg (M) üzerine de pertavsız koymuş.

Bir ara ağzından kaçırdı. 'Güzel yüzlü, boylu boslu kişileri yönlendiriliyor,' dedi bir ara.

'Reinfeldt düşerse.. partinin başına.. mesela boylu boslu güzel yüzlü Anders Borg...

'İsveç Eğitim Bakanı ve FP lideri Jan Björklund da böyle...

'Onun yerine Avrupa Bakanı(FP) ve feminis Birgitta Ohlsson' bir kehanet bu da.

Gecikmeli olsa da Dedektif Kim sonunda geldi.

Çok sakin hareket ediyor. Yine öyle oldu. Rengini ve duygularını, düşüncelerini belli etmeden bir iki gazete bıraktı önüme. Pertavsızını koydu.

Derin düşücelere daldı. Onun filozofisini anlamak kolay değil. Bugün döner getirmedi. Buna da şaşırdık. Bakalım ne olacak...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez, 13 Eylül 2010, Stockholm

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

Greta Garbo och 'Anna Kareninas svåra kärleksval' och 'Dante i vår tids helvete' , 'Norska oljemiljarder spiller över till Sverige; On sekizinci yazı

2010-09-12T04:35:00.000-07:00

Greta Garbo'nun oynadığı Anna Karenina yine sahnelerde. Acılı aşk can yakıyor.

Tolstoy'un (1828 1910) ünlü romanı. Bu rol bu kez Bahar Pars'ın.

Stockholm'da tiyatro sahneleri dolup taşıyor. Dante Stockholm'de.

İtalya'dan kalkıp geldi... "Den gudomliga komedin" İlahi Komedya! Sahnelerde bu da var.

Paralel kulvarlar da var, örnek Peter Weiss, Berlin'de (1916) doğdu, Nazilerden kaçıp (1939) İsveç'e sığındı.

Dante'nin yapıtı üstüne kurduğu "İnferno"yu yazdı. Ne şaşırtıcı benzerlik!

Dante de feodal ağalardan kaçıp kırlara sığındı ve İlahi Komedya'yı yazdı.

Bu haberlerle birlikte "Norska oljemiljarder spiller över till Sverige" konusu da var.

Norveç petrol milyonları İsveç'in üstünden uçup geçiyor.

Sanat haberleri, seçim ve ekonomi haberlerinin arkasında her zaman.

Bununla birlikte onlar da boş durmuyorlar. Sanata yasak yok, sansür yok şimdilik.

Ağu gibi zehir zemberek mesajlar veriyor tiyatrolar sahnelerde.

Bakın "Dante i vår tids helvete"; Dante'nin cehennemi günümüzde, diyen başlıklar var.

Sahnede rol paylaşımı sırasında daha önce bu rolü kim sahneledi haberleri de eksik değil.

Rol dağılımı, rol çalmak, başka birisinin yerine sahneye çıkmak..

Gelecekteki role hazırlanmak...

İsveç 2010 seçimleri gelecekteki sahne savaşını da gösteriyor.

Gelecekte kim, kimin yerine sahne alacak ve aktörler kimler olacak.

Örnekse, Tolstoy'un yarattığı Anna Karenina rolü bu kez Stockholm sahnelerinde Bahar Pars adı ile afişleniyor.

Değerli İzleyici,

Ben, böyle havadan sudan sanılabilir, eğlence “keyif” sayfası editörlerine yarayacak konularla sayfayı doldurmaya ve dün yapılan Stockholm Maratonu konusunda zevkle yazmaya hazırlanırken, uzaktan döner kokuları geldi.

Eyvah, diye içimden geçirdim. Çok sürmedi Dedektif Kim çıktı merdivenlerden.

Hemen yukarıda yazdığım tümcelere baktı. Önüme bir liste verdi.

Dedi ki 'Rol dağılımı, rol çalmak, başka birisinin yerine sahneye çıkmak..'

'Gelecekte kim, kimin yerine sahne alacak ve aktörler kimler olacak.'

'İyi fakat vurguları zayıf, örnek yok. Ha biraz daha gayret, lütfen,' dedi.

Döner paketini hışırdattı cakayla. Bana da gözucu bakıyor!

Stockholm'deki Türk dönercilerle ahbap olmuş. "Hanutçu" mu oldu, nedir!

Bedava döner mi veriyorlar Dedektif Kim'e. Evet! Adam İngiliz ve güzel Türkçe konuşuyor.

Bu bir avantaj onun için. Yabancı isen yeterlidir Türkler için.

Her ne ise! İstediği olsun. Yoksa alengirli bu 2010 İsveç seçim labirentinden tek başına çıkamayacağım.

Onun pertavsızı, bu belalı dolambaçlarda bana yol gösterecek.

Gözümüz yok adamın dönerinde. Koku da büroyu sardı.

Kaçmayayım diye sanırım, kapıya yakın bir yere, biraz öteye geçti paketi açtı.

Uzaktan beni de gözaltında tutuyor. Bıraktığı notlara bakıyorum.

Pertavsızını uzaktan uzatarak yazıları büyüttü ve 'iyi bak' dedi.

'Tahtın varisi Prenses Victoria, bunu sağır sultan bile biliyor.

'Mona Sahlin için varis var mı? Carin Jämtin!

Mona bu seçimde düşerse, yerine kim bu rolu alacak?

'İsveç Eğitim Bakanı ve FP lideri Jan Björklund yerine kim?

Avrupa Bakanı (FP) Birgitta Ohlsson göz dikmiş olmaz mı? Liste uzayıp gidiyor.

Ortalığa yaydığı dehşet soğanlı döner kokusundan ve izlenme korkusundan kurtulmak istedim.

Bende bir "izlenme" travması var! Ne yapsam atamıyorum.

Şimdi de Dedektif Kim...

Stockholm Maratonu fotoğraflarına bakmak için koşmak üzere isteklerinin bir ikisini yayınladım.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar Feryal Özkale Sönmez

"Sahlin håller ett hårt tempo och kommer att avvisa alla frågor om vad som ska hända henne om hon och socialdemokratin förlorar." ;On yedinci yazı

2010-09-11T04:18:00.000-07:00

Mona Sahlin'in kader seçimi. Bu sadece Sahlin açısından değil, söylenenlere ve yazılanlara göre İsveç Sosyal Demokratlarının da kader maçı.

Bu maçı kazanırsa, Mona Sahlin ilk İsveç kadın Başbakanı olacak.

Yitirirse Sosyal Demokrat Parti'de yeni bir kırılma olacak.

Parti tarihsel bir ivme ile sıradan partiler düzeyinde anılacak.

Haberler, yorumlar, yayımlanan seçim tahmini oranları bu kulvarda koşuyor.

"Sahlin håller ett hårt tempo och kommer att avvisa alla frågor om vad som ska hända henne om hon och socialdemokratin förlorar."

25 yaşında, parti içinde çalışkanlığı ile parlamentoya girdi.

Gelmiş geçmiş hatipler listesinde yeri var.

Mona Sahlin'i tanımayı sürdüreceğiz.

Palme'den sonra ikinci sırada partinin başına geldi.

Fakat bir spekülasyon oyunu sonrası, parti başkanlığını bıraktı.

Fakat 2006 seçimlerini yitiren Sosyal Demokrat Parti, kurtarıcı olarak ona döndü.

İsveç tarihinde, bu partide ilk kadın başkan oldu. Şimdi rüzgar karşıdan sert esiyor.

Geçen kez olduğu gibi bu kez de düşerse, yerinden kalkamayacak gibi görünüyor.

Partinin ilk kadın başkanı olması, İsveç'te ilk kadın başbakan olma şansı, seçmeni çekmiyor mu?

Daha önemlisi var!

Bu şans kadın seçmenin oyunu da mı çekmiyor, sorusunın yanıtını Dedektif Kim verecek.

Değerli İzleyici,

Ben yukarıdaki tümceyi yazmıştım ve ayrılmak üzere bilgisayarı kapamıştım.

Bakın ne oldu! Dedektif Kim yine telefon etti ve dedi ki, "seni izliyorum."

İlk kez başbakan olma şansı, kadın seçmenin oyunu da mı çekmiyor,' diye zarif bir soru çıkardın. Kutlarım!"

Ben de Dedektif Kim beni kutladı, diye sevinmiştim.

O sürdürdü; "Topu bana attın! Kutlarım! Bir; Ben de sana bir fotoğraf çıkardım hemen!

"Yayınlar mısın lütfen! Hemen! Hemen! Evet o bayan kim?

"İsveç'in en güzel, şık giyinen ikinci kadını olduğunu biliyor musun?"

İlk şaşkınlığım burada oldu. Bunun devamı da var!

Dedektif Kim iletti, işte, sağ alt köşedeki afişte, İsveç'in en şık giyinen ikinci kadını imiş...

“Våga vara feminist på valdagen” Seçim günü feminist olmaya cesaret et.”

Ben cumaertesi de çalışıyorum, tatil bana haram oldu, diye içimden geçti bir an.

Dedektif Kim bunu bekliyormuş sanki!

İkinci telefonu açtı ve dedi ki; "Haa! Ben tatil günü çalışmak için gelmedim!"

İlettiği fotoğraf, Bayan Schyman, 'Feministisk İnitiativ' Partisi Başkanı.

Tam bu sırada bir fotoğraf çıkageldi. Tabii telefonda Dedektif Kim.

"İki, Bayan Sabuni fotoğrafı yayınladın dün. Olmadı!

"Sana başka bir fotoğraf attım. Onu da yayınla lütfen!"

Şaşkınlıktan donakaldım ve seçim heyecanım da donup kaldı. Görüşmek üzere...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"LO-medlemmarnas stöd för Moderaterna har ökat fran 9,8 procent i början av mandatperioden till rekordhöga 18, 8 procent. " On altıncı yazı

2010-09-10T07:45:00.000-07:00

LO üyelerinin Moderatları desteklemeleri 9,8 oranında başladı, milletveki dnöemi ile rekor kırdı yüzde 18, 8 oldu. Üstteki başlık bu.

Devam ediyor. Aynı sürede Socialdemokratlara olan destek yüzde 66,7 oranıdan yüzde 54,4 oranına indi.

"Samtidigt har stödet för Socialdemokratarna minskat fran 66,7 procent till 54,4 procent."

İsveç’te ortaya çıkan değişmenin bir örneği ilişikte. Sağ üstteki fotoğrafta;

"“Du kan förändra allt!” "Her şeyi değiştirebilirsin."

Bu yazı Kommunal Stockholms Län afişinde duruyor.

Margareta Bohman, (Ordförande Kommunal stockholms län) Başkan.

Bayan Bohman, o fotoğraf çekildiği sırda diyor ki; "Seçimde büyük umudum var. Kazanacağız!"

"Jag har stor hopp om valet. Vi kommer att vinna!"

"Arbeterrörelsen och Socialdemakraterna" bu temel üzerinde LO 1898'de kuruldu.

LO, İsveç Sendikalar Konfedarasyonu.

2 milyona yakın üyesi olduğu söyleniyor. Soldaki fotoğrafta bir seçim çalışma yeri var. Kimseler yok!

Fakat son seçimlerle başlayan değişme, istatistik olarak da görülüyor.

İsveç Sendikalar Konfedarasyonu (LO) üyeleri geçen seçim döneminde yüzde 9,8 oranında Moderatlara destek verdi.

Bu destek rekor kırarak 18,8 oranına yükseldi.

"LO-medlemmarnas stöd för Moderaterna har ökat fran 9,8 procent i början av mandatperioden till rekordhöga 18,8 procent. "

Wanja Lundby-Wedin, LO 2000-2007 dönem Başkanı.

Şimdi Avrupa Birliği sınırları içinde benzer bir sendika (EFS) başkanı.

İsveç İşçi Sınıfı, İsveç Sendikaları, sendikalaşma tarihi konusunda bildikleri var.

Son haftaya girilirken, Moderatlar Başkanları ile sundukları afişlerde, Yegane işçi partisi olduklarını söylediler.

Wanja Lundby-Wedin bu duruma bakarak diyor ki;

Yeni Moderatların, bu kendilerini işçi partisi olarak adlandırmaları, bu retorik dehşet şaşkınlık verici bir meydan okumadır.

“Den här retoriken som dem nya Moderaterna har, att de kallar sig arbetarparti, är oerhört utmanande.

Bu işçi partisi değildir. "Det är inget arbetarparti.

"Dem säger en sak och gör en annan”, sägar Wanja Lundby-Wedin.

Onlar bir şey söylüyor başka bir şey yapıyorlar.

İsveç'te başlayan değişmeyi (DI) bir gazeteye verdiği söyleşide, iki tümce ile gösteriyor Bayan Lundby-Wedin.

1952 doğumlu Wanja Lundby-Wedin 2000’de LO'nun ilk kadın başkanı oldu.

LO, İsveç Sendikaları Konfederasyonudur.

Dedektif Kim bugün ortalarda görülmedi. Başka bir Bayan Nyamko Sabuni fotoğrafı istemişti.

"Uyum Bakanı (FP) Nyamko Sabuni İsveç'in en güzel giyinen kadın politikacısıdır,"konulu haberi anımsayacak mısınız?

Farklı bir afiş sağda ilişiktedir. İlk üs başlık; "Killar kan." "Oğlanlar ..ebilir."

Alt tümce ise yarın, görüşmek üzere...
Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"Sten Nordin (M) och Carin Jämtin (S) och möttes i en valduell i Vasaparken" och "Kronprinsesan sprängde för Karilinska."; On beşinci yazı

2010-09-09T07:48:00.000-07:00

Merkezde dört liberal parti hükümeti yönetiminde İsveç seçime gidiyor.

Bu dört partide en yüksek oy oranı olan Moderate Samling (M) Parti Başkanı Başbakandır.

Öteki üç parti de bakanlıkları bölüşmüş durumdalar.

Görselliği olan bir kral/monarşi imgelemi ülkeyi yurtdışında temsil ediyor."

Böyle bir görsellikle birlikte, ülkeyi parlamento yönetiyor.

Dört burjuva partisi yönetiminde ülke seçime gidiyor.

Tahtın varisi Prenses Victoria ile Daniel'in haberleri de eksik değil.

"Victoria styr Daniel med järnhand."

Victoria, Daniel'i çelik elle yönetiyor.

İşte bir haber daha; "Kronprinsesan sprängde för Karolinska."

Kral yerine taht varisi açılış haberleri ile sahneye çıkıyor.

"Victoria Solna'da yeni Karolinska Hastanesinin temelinin açılış kutlamasını yaptı.

Karolinska, tıp ve kimya Nobel Ödülleri ile de gündeme gelir.

Bu yeni kompleks, dünyanın en canlı hastanelerinden birisi, Karolinska Üniversitesine bağlanacak.

Verilen bilgiye göre zor hastalıklar ve ciddi sakatlanmalar bu hastaneye gelecek.

Gerçekte pekçok kurum soru işaretleri veriyor.

'Beatrice Ask; En ny lag får inte dra ut på tiden,' dedi.

Beatrice Ask; (M) Adalet Bakanı, yeni yasa zamanında çıkmayacak.

Thomas Bodsröm (S) varnar däremot för snabba beslut,' dedi.

'Säpochefen Anders Danielsson,' kaygılıyım, dedi.

Moderedaktör Marcella Mravec, bakın ne dedi...

“Integrationsminister Nyamko Sabuni(FP) är Sveriges bäst klädda kvinliga politiker."

"Uyum Bakanı (FP) Nyamko Sabuni İsveç'in en güzel giyinen kadın politikacısıdır."

Tam bu sırada Dedektif Kim, telefon etti. 'Bugünkü çalışmanı izliyorum,' dedi.

Telefonda bu sesi duyunca ve izlendiğimi öğrenince korkuya kapıldım.

'Merak etme,' dedi, 'telefonla izlemiyorum.' İçime su serpildi.

'Son koyduğun fotoğrafı gördüm. Bayan Nyamko Sabuni bence de iyi bir seçim.

'Tebrik ederim.' Beni kutladı sandım, iskemleye biraz rahat oturdum.

Fakat yanılmışım. Moda redaktörü Bayan Mravec'i kutluyormuş.

Ona da kutlama telefonu yapacakmış, telefonunu benden istedi Dedektif Kim.

Daha şaşkınlığım geçmemişti ki sürdürdü;

'Bayan Sabuni, İsveç'in en güzel giyimli politikacısı değil, en güzel kadını da.'

Uzun bir sessizlik oldu telefonda. 'Orada mısınız,' diye sordu. Yanıt beklemedi...

'Bayan Sabuni'nin daha temiz bir fotoğrafı yok mu? Yoksa benim asistan sana getirecek...'

Bu telefon konuşması üzerine sinirlerim iyice gerildi. Ellerim titriyordu.

O sırada önümde açık fotoğraf folderından rastlantı bir görüntüye 'tık' yaptım.

"Sluggerfest i parken" haberinde, Carin Jämsin karşıma çıkmaz mı!

Haber şöyle; "Sten Nordin (M) och Carin Jämsin(S) och möttes i en valduell i Vasaparken."

Sten Nordin (M) ve Carin Jämsin(S) Vasa Parkı'nda buluştular ve seçim düellosu yaptılar.

Yarın daha hızlı haberlerle buluşmak üzere...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

'Gyllenhammar satsar grönt den förre Volvo chefen ta in över 1 miljard kronor i kapital och ' 'Vi är best på miljö resultat(CP); On dördüncü yazı

2010-09-09T04:07:00.000-07:00

“Den här mannen föreslår att unga ska nöja sig med att arbete lägre löner istället för att få en bra utbildning och nya jobb med schysta löner. Det är knaslågt.”

Değerli İzleyici,

Çevre konuları, doğa severcilik, seçimlerde liste başı oldu.

Hiçbir konu ona yaklaşamıyor. Hemen her parti doğayı baş tacı yapıyor.

Emeklilik, okul, sağlık, yaşlıların bakımı gibi konuların da önüne geçti.

Bu duruma en çok sevinen de İsveç Eğitim Bakanı Jan Björklund oldu.

Utbildningsminister och Folk Parti ledare Jan Björklund på afichen.

Daha önce izlenen öteki parti başkanları gibi afişte Jan Björklund.

Afişin sağ köşesinde bir bildiri var.

“Bu adam gençlere iyi bir öğrenim yerine düşük ücretle çalışmaya memnun olmalarını öneriyor..”

Bu ülkede bir de çevre bakanı var. Andreas Carlgren...

En çok onun söz sahibi olması gerekiyor.

Fakat konu onun yetki alanı ve bakanlık gücü ile sınırlanacak gibi değil.

Ne oluyor? Şu oluyor! Andreas Carlgren (C) miljöminister... ve...

Center Parti Başkanı ve Gıda ve Tarım Bakanı Bayan Maud Olofson (C) çevrecilik konusunda açık oturumlara çıkıyorlar.

İkisinden birisi bile City adlı gazetede yayınlanan yazıya yanıt vermiyor.

Kajsa Ekis Ekman imzası ile o yazı?

İşte Andreas Carlgren (C) miljöminister, Çevre Bakanı da yüzü bantlı olarak geldi sağda.

"1998 sålde borgarna ut Stockholm Energi till det finska bolaget Fortum för småpengar. Snart blev priserns högre.

1998'de Burjuvalar Stockholm Energi şirketini Fortum adlı Finli şirkete küçük bir para karşılığı sattılar. Fiyatlar hızla hemen yükseldi.

"Fortum började importera billigt kol från Ryssland att elda med.

Fortum elektrik üretimi için Rusya'dan ucuz kömür aldı.

"I dag är Värtaverket det kraftverk som släpper ut mest koldioxid i hela Sverige.

Bu santral bugün en çok karbondioksit yayıyor bütün İsveç'e.

"740 000 ton om året, vilket är lika mycket som all biltrafik i helsa stan.

Bütün ülkedeki trafikten yayılanlar kadar çok, yılda 740.000 tonkarbondioksit yayıyor.

"De produserar billig och skidig enerji, ändå betalar vi högre pris. Vem tjänar på det? İnte Stockholm."

Onlar ucuz ve berbat enerji üretiyorlar, buna karşın yüksek fiyat alıyorlar. Kim kazanıyor? Stockholm değil."

Yeşil olmanın, çevre dostu olmanın dayanılmaz cazibesi sadece siyaset sahnesinde değil.

Kapital de, sermaye de bu işe yeşil yeşil bakıyor iyice artık.

"Gyllenhammar satsar grönt den förre Volvo chefen ta in över 1 miljard kronor i kapital och.."

Volvo marka otomobillerin bir zamanlar şefi olan ve çok ünlenen Gyllenhammar da yeşil düşünüyor.

Ne yapıyor? Çevreci gıda ve tarım ürünleri için 1 milyon kron yatırıyor.

Şimdi olayın kafaları karıştırması bu nedenle de çok şiddetlendi.

Bugün Dedektif Kim ortalarda görünmedi. Bakalım yarın nelerle dönecek.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"Valfrihet en illusion" İnför förra valet lovade de borgerliga i Stockholm stadhus valfirihet för aldre. Löftet ar uppfyllt; On üçüncü yazı

2010-09-08T08:02:00.000-07:00

'Seçim özgürlüğü bir illüzyon,' dedi 76 yaşındaki emekli Bayan Ingegerd Paulsson.

Gazetede (SvD) tam sayfa haber oldu. Konu partiler arasında da çekişme yarattı.

Avrupa, emeklilik yaşını yükseltme trendinde. İsveç'te emeklilik yaşı 65.

Bir yanda işverenler, emeklilik sınırını 70 yaşına çıkarmak istiyor.

Öte yanda "yeşil" olmak, çevreci olmak moda oldu.

Atom santrallerine izin veren siyasetçiler, çevre dostu!..

İşverenleri destekleyen partiler, işçi partisi olduklarını söylüyorlar!..
1959 doğumlu Sayın Hägglun Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanıdır.

Lise mezunudur, evlidir, 19 ve 21 yaşlarında iki çocuk babasıdır.

Goril ve insan neyi simgeliyor, Dedektif Kim, belki yanıtlar...

Sağda, partisinin astığı afiş ile; 'Daha insani bir İsveç' dileği sunuyor.

"Kristdemokraterna" Partisi Başkanı, Bo Göran Hägglund sağ köşede tepe üstü duruyor.

"Den här mannen ansvarar för att 44 000 människor i år riskerar att förlora sin ersättning fran sjukförsäkningen och tvingas söka jobb de ändå inte kan få.” Eftersom de inte är friska. Det är HELSJUKT."

Tepe üstü kondurulan afişte, sağ köşeye kondurulan yazıyı kısa kesiyorum ki ona göre...

“Bu adam sağlık sigortası çalışanlarından 44 000 kişinin bu yıl işini yitirme riskinden sorumludur.

Kajsa Ekis Ekman köşe yazarı, buna benzer birşey söylüyor.

Seçim özgürlüğü bir blöf. “Valfiriheten är en bluff."

76 yaşındaki emekli Bayan Ingegerd Paulsson ne diyor?

'Seçim özgürlüğü bir illüzyon,' diyor.

Kafalar iyice karıştı.

Bu seçimlerde iki şey can yakıyor.

Bir, emeklilerin oy gücü ve para kaynakları. İki, 'yeşil' olmanın çevre dostu olmanın dayanılmaz cazibesi.

Yeşiller Partisi sözcüsü Maria Wetterstrand (MP) ile (CP) Partisi Başkanı tv'de tartıştılar.

Center Parti Başkanı ve Gıda ve Tarım Bakanı Maud Olofson bu işe kızdı.

"Vi är best på miljö resultat," dedi.

Burjuva partileri daha hızlı çevreci ve daha hızlı emekli dostu.

Seçmen kime inanacağını bilmiyor demeyeceğim.

Bu konuda Dedektif Kim ve onun pertavsızını göstereceğim.

Kısa birkaç haber daha vereceğim, Dedektif Kim gelmeden önce.

Avrupa'da çok güncel, "kıptiler" ya da çingeneler trajedisi yaşanıyor.

Bir haber de İsveç'ten "Sverige utvisar också romer"

Avrupa Bakanı (FP) Birgitta Ohlsson ve "Migrationsminister Tobias Billström (MP)bu konuda kapıştılar.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

Anders Erik Borg (finansminister, 1968) 42 yaşında. "Den här mannen ansvarar för svensk ekonomi. Idag är 450 000 arbestlösa." ; On ikinci yazı

2010-09-08T03:30:00.000-07:00

Efter den borgerliga valsegern 2006 utsåg Anders Borg finansminister.

Från att som ung ha omfattat nyliberal idéer har han på senare år i likhet med sitt partis utveckling drivits allt längre mot mitten.

Anders Borg from 1990 to 1991 Borg was an editorial writer for the newspaper Svenska Dagbladet.

Değerli İzleyici,

Genel ve yerel seçim kampanyaları daha çok sanal bir dünya sahnesine yansıyor.

Caddeler 2010 seçimlerine ilgisizlik havası verirken, afişler her gün farklı şekilde ortaya çıkıyor.

Sağ üst köşede tepe üstü gelen bu afişte sahne almış bu kişi bu ülkenin Ekonomi Bakanı.

Svenska Dagbladet adlı gazetede köşe yazarlığı yapmış.

Carl Bild Başbakan olduğu dönemde ona çalışmış.

Kısacası Carl Bild'i yetiştiren ekolden geliyor ve Anders Erik Borg (M) partinin geleceğine oynuyor.

'Moderata Samlingspartiet' adlı hükümet ortağı merkezde ve burjuva ideolojisi ile köklü bir parti.

Bu afiş fotoğrafını bulup getiren Dedektif Kim.

Kendisi ile çalışan bir de fotoğrafçı bulmuş.

Benim görmek istemediğim afişleri bulup bulup getiriyor. Bakalım bu iş nereye varacak!

Pertavsızını uzatarak afişin sağ alt köşesindeki yazıyı büyüttü ve 'bak' dedi.

“Den här mannen ansvarar för svensk ekonomi. Idag är 450.000 arbestlösa.

"Ändå vill han inte satsa tillräckligt på fler jobb i välfärden, rejäla offenliga investeringar eller ökad stöd till byggandet. Det är DUMTSNÅL”

"Bu adam İsveç ekonımisinden sorumlu. Bugün 450.000 kişi işsiz..."

Dedektif Kim, başımda beklemedi ve beni bu çapraz ateş altında bırakıp gitti.

Ben de Ekonomi Bakanı Sayın Borg'un afişi yanındaki yazıyı orada bıraktım.

Konu mu yok! Bana kalsa modadan, giyimden söz edeceğim.

Çeşitli partilerden parlamentoya giren artist gibi gençlerden söz ederim.

“HQ Bank säljs för en krona – ingen vill köpa.”

Gazetenin sağ üst köşesinden bir haber. Banka bir krona, alıcısı yok.

İşte size bir haber daha. "Pensionärer - en ny maktfaktor i Europa."

Emekliler yeni bir iktidar faktörü Avrupa'da. Nasıl!

İsveç'te emeklilerden vergi indirimi, siyasi partiler arasında bir yarışa dönüştüğü günlerde Avrupa'dan ses geldi.

Dün, 7 Eylül 2010, Paris'ten bir bomba gibi bir haber geldi.

“Mer än två milyoner demonstranter hoppas de franska facket få ut på gatorna tidsag, manar till strejker och protester mot franska regeringens planer på att höja pensiensåldern från 60 till 62 år.”

Fransız sendikası(CGT) en az iki milyon protestocu ile salı günü gösteri ve iş bırakımı tehditi yapacak ve Fransız hükümetinin emeklilik yaşını 60'dan 62'ye yükseltme planına karşı sokakları dolduracak.." türü bir haber.

Ben bu habere göz atarken, tam bu sırada Dedektif Kim de geriye döndü. Elinde döner paketi.

Gelişini uzaktan yayılan koku ile farkettim fakat masadan kaçamadım.

Elimde gazeteyi görünce; "bu habere devam edelim," dedi. Masaya bir liste koydu.

Avrupa'da emekliler için kötü zaman. "Sämre tider för Europas pensionärer"

İşverenler, emeklilik sınırını 70 yaşına çıkarmak istiyor. "Arbetsgivarna vill höja gränsen tıll 70 år"

Bu iki haberden sonra bir de fotoğraf koydu masaya Dedektif Kim.

Hayır bir değil iki... Bunları gördün mü, diye sordu.

İngiliz nezaketini elden bırakmadı o sırada.

Sabah 09:20 ve bu yuva çocukları yürüyüş yapıyorlar, dedi.

Sen bu saatte uyuyor olmalısın, herhalde, dedi.

Kokular saçan döner paketini aldı kapıya yöneldi. Hayırlı seçimler, demeyi de unutmadı.

Orada ben ona ne diyeceğimi düşünürken o gözden kaybolmuştu.

Anlaşıldığı kadarıyla Dedektif Kim bir gol daha attı ve gitti.

Bakalım bu işin sonu nereye varacak.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

1909 Alla män får rösträtt. 1919 Alla kvinnor får rösträtt. 1921 Första riksdagsvalet hålls där både kvinnor och män har rösträtt.; On birinci yazı

2010-09-07T05:07:00.000-07:00

İsveç'in en zarif giyimlisi kim? Siyaset sahnesinde gördüğümüz bayanlar için bir açıklama...

Dedektif Kim, nasıl olur diye bir konu attı ortaya. Bence tuhaf bir konu!

Her gün böyle tuhaf konular getiriyor. Orada durmadı.

Benim usumdan geçeni okumuş gibi.. 'En güzel siyaset kadını değil,' dedi.

En güzel, en zarif giyimlisi.. falan.. izleyiciler arasında bir soruşturma.

Bunu söylerken garip şekilde yüzüme baktı. Dedektif Kim, kimdir? Onu size nasıl tanıtalım.

Evet! Tabii Dedektif Kim, Türkçe biliyor.

Daha doğrusu, Türklerin arasında yaşaya yaşaya bu dili öğrenmiş.

Dana etinden yapılmış döner yemeği seviyor. Stockholm'de epeyce dönerci buldu.

Biraz da bu döner sevdası nedeniyle, davetime sıcak baktı ve geldi.

İlk geldiği gün afişlerdeki köşe yazılarını bana pertavsızla gösterirken, bir nakarat mırıldandı.

“İşte hendek, işte deve, ya atlarsın ya düşersin, baktın olmaz vaz geçersin.. zordur almak bu seçimi...”

Bunu işitince kulaklarıma inanamadım!

Bu ezgiyi nasıl ve nereden öğrendiğini, Dedektif Kim, belki de kendi blog yazılarında açıklayacak.

Şimdi de en şık giyimli siyaset kadını üzerine düşünmemi öneriyor.

Bu konuda araştırma yapacağımı, bıyıkaltı bir gülüşle belirttim.

Dedektif Kim, giderek beni geriyor.

Görelim bakalım, zaman ne gösterecek!

Fakat unuttuğum konulara pertavsız tutuyor.

Her neyse. Hemen vakit geçirmeden ilk fotoğrafı buldum.

İnanmıyorsanız, bir an sağ üst köşeye bakın! İşt bugünde moda olan giyim!

Yılların gelmiş geçmiş siyaset sahnesinde bu şık giyimleriyle doruk olabilirler.

Kerstin Hesselgren ve Elisabeth Tamm. İlk seçimde, parlamentoya giren iki kadın.

1922 beş kadın parlamentoya giriyor. Bunun öncesi de var.

1909, tüm erkeklere seçme hakkı. 1919 tüm kadınlara seçme hakkı.

1921 kadınların ve erkeklerin parlamento seçimlerinde seçilme hakları.

2010 ve 90 yıl sonra Sosyal Demokrat Parti doruğuna çıkmış kadınlar.

Zaman bunu gösterdi. Hemen üstteki afiş, tek erkek arkada, önde iki kadın.

Mona Sahlin Parti Başkanı. Carin Jämtin, Sosyal Demokrat önde gelenlerinden.

Dedektif Kim, geri döndü. Ansızın; tuhaf bir şey,' dedi.

'İsveç'te hiçbir zaman kadın başbakan olmadı ve yine tuhaf' dedi; 'İlk Bayan (C) Parti Başkanı Maud Olofson sanırım.. Olofson oldu bu ülkede.'

Dedektif Kim gelince masayı ona bıraktım. O da pertavsızını masaya bıraktı.

Ceketini çıkardı, kollarını sıvadı... Bir yerde bir döner paketi yaptırmış.

Koku etrafı sardı. Ben orada yokmuşum gibi ağzında bir nakarat...

'İşte hendek, işte deve, ya atlarsın ya düşersin, baktın olmaz vaz geçersin...'

Arada bir döneri ısırıyor. Gazete hışırtıları ve derin düşünceler arasında bıraktım onu.

İsveç’teki bu genel ve yerel seçimlerde pertavsız kullanırken mırıldandığı Barış Manço’nun bu ezgisini, daha sonra ben yalnız kalınca sanırım epeyce düşüneceğim.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"Seglar moderaterna under falsk flagg när de kallar sig arbetarparti" / "Valfiriheten är en bluff..." ; Onuncu yazı

2010-09-07T03:15:00.000-07:00

Partiler sundukları afişlerle, 'rol çalma' konusunda seçeneklerin ne denli zengin olduğunu gösterdi.

En son, (M) Partisi Başkanı, Başbakan Reinfeldt bu tür bir yazı ile kamuya sunuldu.

Varsılların, işadamlarının çekirdek olduğu (M) bu patri, işçi partisi rolu ile sahne aldı.

'Bara ett arbetarparti kan fixa jobben,' Bu afiş yazısı iki türlü etki verdi hemen.

İlk, çok hızlı olarak, 'rol çalıntısı'nı ona anımsatan kırmızı bir etiket yapıştırdılar burnuna Başbakan'ın.

Neden başka yere değil de burnuna? Bunu Dedektif Kim geldiğinde ona soracağım.

Dedektif Kim, bu tür boyama ya da farklı simgelerle karşı çıkma olaylarına özellikle pertavsız tutuyor.

Afişlerin şurasına, burasına ek yapmak.

Boyamak olağan bir seçim heyecanı sayılır burada.

Bunun bir seçim alışkanlığı, eğilimi olduğu söylenir.

Bu şakalar adayların hoşuna gitmese de olağan sayılır.

Daha doğrusu bir tolerans ölçümüdür bir anlamda bunlar.

Seçmen önüne çıkan aday, ne kadar hoşgörülüdür? Bir test yapılır.

Hemen üst afiş, bayanın yüzünde simgeler var. Bu simgeler açık seçik.

Başka şeyler, boynuz da olabilir. Bu her zaman görülegen bir seçim oyunudur.

“Det går tydliga trender i klottret på valaffischerna –

Bıyıklar, alında boynuz, dişlerin siyah boyası...

-mustascher, horn i panna och gluggar mellan tänderna på kandidaterna verkar höra till det vanligaste.”

Geçenlerde sunduğumuz bu afiş yineleniyor burada.

Bu kez kirlenen afiş üzerinde temizlik de var.

Bu afişin hemen üstünde ikici bir afiş görülüyor.

"Alliansens gröna röst"

Tam bu sırada Dedektif Kim de içeri girdi.

Pertavsızını "gröna", "yeşil" sözcüğü üstüne tuttu.

"Alliansens" için de iyimser değil Dedektif Kim. Burada yine hem söz oyunu var hem de 'rol çalma' var, diyor.

Konuyu burada bırakacağını sanıyordum. Olmadı! Bir gazete sayfası uzattı önüme.

Bunu gördün mü, diye sordu. Gördüm, fakat.. dedim. Biraz da bozuldum açıkçası. Daha neler!

Londra'dan davet ettiğimiz Dedektif Kim, oldukça zor anlar yaşattıktan sonra, bu gazete sayfasının sol yanındaki köşe yazısına pertavsız tuttu.

"Üzerinden on gün geçmiş, fakat güncel bir belge, al, oku," dedi. Biraz da sert çarptı gazeteyi masaya. Ya da bana öyle geldi. Tam emin değilim.

26 ağustos 2010, City adlı ücretsiz yayılan gazetedeki Kajsa Ekis Ekman imzalı yazı şöyle başlıyor:

“Valfiriheten är en bluff.
Alla vill ha billig el.
Alla vill helst ha miljövänlig el.
Har vi det då?
Nej. Och det ar för att vi inte äger den själva.
1998 sålde borgarna ut Stockholm Energi till det finska bolaget Fortum för småpengar. Fortum tog över Värtaverket och plöstligt var det de som bestämde hur vår el skulle produseras och hur mycket den skulle kosta.
Snart blev priserns högre.
Fortum började importera billigt kol från Ryssland att elda med. I dag är Värtaverket det kraftverk som släpper ut mest koldioxid i hela Sverige. 740 000 ton om året, vilket är lika mycket som all biltrafik i helsa stan.
De produserar billig och skidig enerji, ändå betalar vi högre pris. Vem tjänar på det? İnte Stockholm."

Değerli İzleyici,

Dedektif Kim bir süre başımda bekledi.

Yazıyı ilk tümceleri ile ekranda görüp gittiği için bu yazıyı burada kesiyorum.

İsveç’te seçme seçilme hakları konulu bir gazete köşe yazısından parça verdim geçen gün.

1922'de beş kadın parlamentoya giriyor.

Bunlardan ikisi Kerstin Hesselgren ve Elisabeth Tamm. Görüntüler yanda.

Yıl 2010, ilk kadın parlamenterden bu güne arada 88 yıl var. Bu konuya dönmek üzere...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"För första gången i modern tid gjorde utländska turister av med mer pengar i Sverige än vad Svenska turister spenderade utomlands." Dokuzuncu yazı

2010-09-06T06:23:00.000-07:00

“Den her kvinnan ansvarar för att det ska skapas fler jobb.

“Bu kadın iş yaratma konusunda sorumludur.

"Men arbetslösheten bland ungdomar har ökat, sa att snart saknar var tredje ung arbete.

Fakat işsizlik gençler arasında yükseldi hemen hemen üçte bir genç işsizdir.

"Hennes lösning är inte fler jobb, utan otryggare jobb för unga. Det är DUNDERDUMT."

Onun çözüm önerisi çok iş alanı değil, gençler için güvensiz iş. İşte bu DUNDERDUMT.*

Sağda Center Parti Başkanı ve näringsminister Maud Olofson afişte. Bayan Olofson Tarım Bakanı.

Afişin alt köşesine küçük puntolarla kondurulmuş, tanıtıma yönelik bir yazı var.

'DUNDERDUMT' konuyu motive ediyor.*

Seçim afişleri gürültü patırtı, biraz da boş gümbürtü sesleri yayıyor.

Bu gürültü patırtı arasında seçim yaklaşıyor. Haberini vermiştik.

1 Eylül'de bazı özel yerlere konulan seçim sandıkları, dileyen kişiyi buyur ediyor.

Kütüphaneler ilk usa gelen yerler.

Engelliler de seçime ilgi göstermekte. Seçim onları da etkiliyor.

İşte motorlu binek aracı ile oy kullanan 'engelli' bir bayan.

Dedektif Kim, İsveç ekonomisi konusuna pertavsızını getirdi yine.

Benim de gözümden kaçmış. Sokaklarda, caddelerde kalabalık fazla. Tamam!

Seçim haberleri diyorum. Dedektif Kim inatla orada tutuyor pertavsızını.

Seçim sandıklarının olduğu yeri engelli ve fakat oy veren bayanı gösteriyorum.

Bu ortamı ve bu konuyu anlatmak istiyorum. Dedektif Kim pertavsızını orada donduruyor.

Habere bir daha bakıyorum.

“Fjolåret var ett trendbrott för turismen i Sverige.

"Turizm bir eğilimi kırdı İsveç'te geçen yıl.

"För första gången i modern tid gjorde utländska turister av med mer pengar i Sverige än vad Svenska turister spenderade utomlands."

"İlk kez, dışarıdan gelen yabancı turistler, dışarıya giden İsveçlilerden daha çok para bıraktı İsveç’te.

"2005’e göre ikiye katlandı turistlerin bıraktıkları para."

Değerli İzleyici,

Oy kullanılan yerleri bugün sadece fotoğrafla anlatabiliyorum.

Dedektif Kim, pertavsızını çekip gidiyor.

Bunu fırsat bilerek ben de Metro'nun verdiği bu minik haberi yarıda kesiyorum.

Görüşmek üzere...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

*Dum;löjligg- enfaldig - Som har bristande intellektuell förmaga, enfaldig -mycket dum- okunnig (Plus Ordbok, Norstends första upplagans första tryckning,1997)

Yerine göre değişik nüanslarla kullanılan Dum-t-ma, sözcüğü; Türkeç'de şaşkın, gülünç, sersem gibi anlamlarla örtüşebiliyor.

Dunder-dundret dunder dundaren, gürültü, gümbürtü patırtı.

“I början av 1900-talet var det bara de mest förmögna männen som hade rösträtt." Yüzyılın başında salt varsılların seçme hakları vardı; Sekizinci yazı

2010-09-05T05:50:00.000-07:00

Hükümet partileri olan dört partiden birisinin afişinde insan ve goril karşı karşıya.

İsveç seçim haberleri biraz da bu tür afişlerle renklensin.

Sağda Kristdemokraterna, "Daha insani bir İsveç'" yazılı afişle seçmen önünde.

Ne demek isterler? Goril ve insan neyi simgeliyor?

Buna takıldım düşünüyorum.

Bundan önce ben, bir ilan örneğini (MP)sağ alt köşeye atmış oldum.

"Tatil/Semester"

“Bara en av många anledningar till varför fler ska ha ett jobb.”

“Birçok sebepten sadece biri, neden daha çok sayıda iş sahibi olacak."

Tatil yapacak kişinin iş edinmesi konulu ilan.. Başbakan'ın partisine ait 'yeni liberaller' imzası altında bir duyuru.

Seçim afişleri çeşitliliği sürer ve zihimi uğraştırırken başka bir şey oldu.

Dedektif Kim, pertavsızını bir yere tuttu ve bana bir köşe yazısı gösterdi.

Ben o sırada Integrationsminister Nyamko Sabuni (FP) afişine bakıyordum.

Bayan Sabuni 2006 seçimlerinde Folk Partisi'nden parlamentoya girdi ve şimdi Uyum Bakanıdır.

Pertavsızda Metro Gazetesi var bugün.

Ücretsiz ve kolay ulaşılabilen kağıt basımlı ve internet erişimli bir gazete.

Dedektif Kim diyor ki; 'İsveç’te birey ve toplum biraz işte böyle.'

Dedektif Kim'in tuttuğu pertavsıza baktım.

Gazete köşe yazarı Bayan Hallevi Wahl.(Metro, 1 eyl 10, s.6)

Anılarından yola çıkıyor. Yüzyıl önceki İsveç sosyal, siyasal, ekonomik durumuna gönderme yapıyor.

“När jag var liten tog sig pappa för pannan vart tredje år.

Çocukluğumda babam her üç yılda bir tavayı eline alırdı.

“Jaha, nu måste vi fixa en jädrans massa smörgastårta och pilsner igen!”

Ahaa, biz şimdi birçok sandviç ve hafif bira hazırlayalım yine!

“För om ett par veckor kommer ju hela sverige att gå till Wahl!

Birkaç haftaya kadar tüm isveç seçime (val-Wahl) gidiyor!

“Varför det?”

Bu neden?

“Han skrattade lyckligt åt sin egen ordvist. Varje gång.

O her seferinde güldü kendi kurduğu kelimeye. (val-Wahl) her seferinde.

“I början av 1900-talet var det bara de mest förmögna männen som hade rösträtt."

"Yüzyılın (1900) başlarında salt varsılların seçme ve seçilme hakları vardı.

"Fattiga, sjuka, skuldsatta, kriminlla- och kvinnor- har fått vänta länge på samma rättighet.

"Yoksul, hasta, gelirsiz, suçlu, -ve kadınlar- aynı hakları uzun süre beklediler."

Bugün İsveç'te biraz da geçmişe uzayan bir pazar gezintisi olsun istedim.

Sonunda bu da oldu! Fotoğrafını yayımlama izni kopardık kendisinden.

Dedektif Kim, merdivenleri tırmanırken çekilen bir fotoğrafını verdi yayınlıyoruz.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

Madeleine Singelprinsessan hetas i Sverige" İsveçli erkekler Madeleine’i dorukta düşünüyorlar; Yedinci yazı

2010-09-04T05:08:00.000-07:00

İsveç’te en yakıcısı singel prenses. Şimdi erkeklerin kraliçesi Madeleine.

İsveçli erkekler rüya kadınlarını liste yaptıklarında Prenses Madeleine ilk sırayı alıyor.

Pfizer ilaç şirketi için, Novus Opinion adlı bir grubun 2100 erkekle yaptığı araştırmaya göre, Madeleine artist İzabella Scorupco ve tv sunucusu Tina Nordström’ü geride bırakarak top listenin başına kondu.

Seçim haberleri derken, biraz da bu ülkeyi tanıyalım.

İsveç monarşist bir demokrasi modelidir.

Kral ve ailesi, hanedanlık modern işleyişe göre siyaset yapmayacak.

Ülkeyi dışarıda temsil etme ile yetinecek.

Büyük çoğunluk İsveçliye göre bunu da başarıyla yapıyor kral ve ailesi.

İki kız bir oğul sahibi olan ve ilk kızları Victoria’yı geçenlerde Daniel ile evlendiren aile, varislerin yaşamı peşinde koşan gazeteciler tarafından hemen her gün magazin gazetelerine haber yapılıyor.

Seçim haberleri süresince İsveç’e farklı açılardan bakmak isteyenler olabilir.

İşte sol yanda bir haber daha!

“Ministerns löfte: 1 miljard extra till alla cyklister”

Center Partili Bakan Bayan Osa Torstensson, bisikletle trafik kaosuna girdi ve gördü.

'Bisikletçiler için 1 milyar ekstra sözü verdi,’ diyor gazete.

İşte HQ adlı banka çöküyor bir yanda.

Öte yanda kraliyet ailesi, çocukları üzerinden gazetelere haber oluyor.

Parti liderleri tv tartışmalarına çıkarak izleyicilerin vereceği sonuçlar için düello yapıyorlar.

İlk düello bir iki gün önce ‘Moderata Samlingspartiet’ başkanı 45 yaşındaki Başbakan Bay Fredrik Reinfeldt ve ‘Arbetarpartiet Socialdemokraterna’ başkanı 53 yaşındaki Bayan Mona Sahlin arasında geçti.

İzleyicinin puanlamasına göre berabere kaldılar.

Kimi gazetelere göre Başbakan Reinfeldt ciddi sorulardan kaçtı.

Sayın Reinfeldt'a ait (M) partisi afişleri özel bir algı gerektiriyor. İşte örneği!

(S) harfinin altında (nej) hayır, (M) harfinin altında (Ja) evet, yazılı ve Stockholm adı bir afiş gibi kullanılıyor trenlerde.

Ana tümce ise; 'Stockholm'de yeni iş için siyaset,' yazıyor.Soldaki afiş yine aynen.

“Bir işçi partisi (salt - sadece) iş yaratabilir” demeye getiriyor yine.

Renkler... mavi onların, her yerde.

'Bara ett arbetarparti kan fixa jobben. Nya Moderaterna'

Sağ alttaki haber ise çok farklı!

Siyasetçiler parti içindeki kişilerin suç; (soygun ve tecavüz) olaylarını seçmenden gizliyor.

Dedektif Kim, harıl harıl çalışıyor dedim dün.

Ne yaptığını ben de merak ettim!

HQ adlı bankanın çöküş olayını, bisikletli seçmen olayını ve sağ alttaki (M) afişini de pertavsızla bana gösteren o.

Kim? Dedektif Kim...

Tepe üstü olan afişler konusunda da ondan yardım aldım.

Bu afişlerin sol köşelerindeki küçük yazıları pertavsızla gösterdi.

Bu arada en önemli haberi unuttuk!

Seçim, bazı özel yerlere konulan sandıklarda oy kullanmak üzere 1 Eyül sabahleyin başladı.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"En timmanställd hotellstäderska betalar 405 kronor i a-kassan varje månad, medan manga höginkomsttagare betalar 90 kr. Det är MEGAFEL.' ;Altıncı yazı

2010-09-03T08:06:00.001-07:00

Bu ülkenin Başbakanı Fredrick Reinfeldt bir afişte neden başaşağı duruyur?

Geçen gün, sağ üstte görülen afişteki durumu merak etmiştik. Buradaki yazıyı üst başlık yaptık.

Fakat; "Den här mannen är ansvarig för att.." ile tümce yukarıya sığmadı...

Dedektif Kim, çok farklı alanlarda çalışıyor.

Bu sorulara yanıt vermeyi gereksiz görüyor.

Bunun üzerine Dedektif Kim, bize pertavsızını ödünç verdi.

Dedi ki; "İşte ayna, işte merak... buyurun inceleyin."

Kendisini hiç bu kadar sinirli görmemiştik. Pertavsız bir elimizde afişe yaklaştık.

Öteki elimizde fotoğraf makinesi... Sağ alt köşede verilen mesaj var.

"Pekçok yüksek geliri olanlardan her ay işsizlik kasasına 90 kron kesinti yapılırken,

"Otel çalışanlarından her ay 405 kron kesiliyor."

"Bu adam bundan sorumludur...

"İşte bu (megafel) büyük yanlış."

Dün, farklı alanda birkaç haber verdim. Bir de banka haberi...

'Son bir hafta içinde HQ adlı banka çöktü,' bilgisini son tümcede verdim.

Bu bankanın çöküşü ile İsveç genel seçimleri paralel kulvara geldi.

Bu kadar değil yerel seçimlerin de HQ adlı bankanın çöküşü ile çakışması var.

Bunlar ayrı konular evet ayrı bir konu.

Fakat kısa bilgiler de geliyor, gerekiyor...

Özel bir banka HQ, daha önce işitmemiştim.

Dagens Industri adlı gazeteye göre,

Sven Hagströmer fonu ile 1981'de kurulmuş.

H harfi buradan.

Dokuz yıl sonra Mats Qvilberg'in 'Carnige'den geldiği yazılı.

Böylece 'Hagströmer ve Qvilberg' adlarının baş harfleri ile kurulmuş.

Sigortacılık izni almış.

Tasarruf sahipleri ve emekliler fonu ile ortaya çıkmış.

"251 milyoner kronor. Så lågt var HQ:s börsvärde i går," Dagens Industri, 31 Augusti 2010, s.6-7

Sağ alt köşede; "I går -84%" haberi var. Banka "Dün -84%" Büyük başlık: Savcının görüşleri...

Şimdi HQ'yu kurtarma girişimleri sürüyor.

Evet!

Ekonomik kriz risk oranını artırırken İsveç seçimlerine iki hafta kaldı.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"Bara ett arbetarparti kan fixa jobben. Nya Moderaterna"; Beşinci yazı

2010-09-02T09:54:00.000-07:00

Seçim haberleri sürüyor... Seçim muziplikleri de sürüyor...

Bu kez bu ülkenin Başbakanı Fredrick Reinfeldt partisinin afişlerinde bir simge...

Hemen bir iki gün sonra haşarı bir çocuk sanki, burun üstüne kırmızı bir bant eklemiş.

Komik mi değil mi? Anlamlı mı anlamsız mı? Simgesel bir gönderme var mı yok mu?

Bir şey var! Burun üstüne gelen bant kırmızı. Bu ne demektir?

Olsa olsa kırmızı renk imgesi olan bir parti sempatizanı tarafından bir gönderme demektir.

Olabilir mi? Başbakan Fredrick Reinfeldt afişine bir daha bakalım. Yazıyı okuyalım.

"Bara ett arbetarparti kan fixa jobben."

İmza: "Nya Moderaterna"

Moderat Parti hem ‘Yeni Moderat’ hem de ‘Yeni Liberal’ etiketi ile sahne alıyor.

Şimdi, kendilerini böyle tanımlıyorlar. Afişte şu ikilem vurgusu da var:

Burada “kan” ve “fixa” eylemlikleri 'ett arbetarparti' işçi partisi sözü ile tersleşiyor.

“Kan” ve “fixa” zorunluk kesinlik hem de kurma, çare oluşturma anlamları yükleniyor.

“Bir işçi partisi (salt - sadece) iş yaratabilir” demeye getiriyor.

Moderatlar, Sosyal Demokrat Parti'den ya da Komünist Partisi'nden rol çalabilir mi?

Kim yapacak bunu? İşçilerin partisi olmayan ve 'Burjuvaların Partisi' diye bilinen Moderat Parti mi?

Komiklik var mı bunda? Komiklik varsa, muzipler de var!

Sol ve sağ köşelerdeki afiş yazıları; “Fler träd och säkra cykelvägar” tümcesine bakalım.

‘Birkaç ağaç/träd ve güvenli bisiklet yolları’

Bunların üzerlerine kondurulan bantlar. İşte bu tür afişleri izliyoruz.

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

“494 barn försvann i Sverige under första halvåret i år” Seçim bulmacaları sürerken, İsveç'te çocuklar kayboldu haberi de var; Dördüncü yazı

2010-09-01T10:02:00.000-07:00

Seçim bulmacaları daha da karışık hale geldi, kimse işin içinden çıkamıyor.

Puzzle! Her gün, her yerde, her olayda... Puzzle! Bulmaca var...

Ayrıca, afişlerin gözlerine, yüzlerine, ağızlarına da bantlar yapılıyor.

Çok hızlı bir kampanya var sanki...

En çok da Center Partisi bu konuda dikkat çekiyor.

Center Partisi deyince ilkin parti başkanı her yerde görüntü veriyor.

Seçim rekabetinin kızıştığı günler...

Tüm ülkede genel ve yerel seçim var.

Bununla birlikte kimsenin çözemediği bir tuhaflık da var.

İkiye bölünmüş İsveç siyaseti.

İktidar partileri... Dört parti. Liberal partiler bloğu.

Muhalefet partileri. Üç parti. Sosyalist ve Yeşiller bloğu.

İsveç iki blok olmuş durumda.

Krisdemokraterna da afişlerin üzerlerindeki simgelerle dikkat çeken ikinci parti.

Center Partisi ve Kristdemokraterna, bu iki parti iktidar ortağı partiler...

Roller de çok değişik izlenim veriyor bu seçimde.

Partiler birbirlerinden rol çalmayı sürdürüyor tam hız.

Carl Bild! Yıllar önce Başbakanlık yaptı.

Liberal partiler koalisyonunun baş aktörü olan Moderat Parti üyesi.

Carl Bild, Dışişleri Bakanı.

Şimdi, 'Afganistan'a yardım gerekiyor,' diyor.

Sosyal Demokratları dış politika açısından eleştiriyor.

İşte böyle rol çalmalar var siyaset arenasında.

Seçim süreci içinde neler oluyor.

Konulara bu açıdan kısaca göz gezdirelim.

“Kaybolan çocuklar” konulu bir haber de gelip geçti. Üstünde durulmadı. Konu tahmin edildiğinden daha da karmaşık.

Haber şöyle; “yılın ilk yarısında 495 çocuk kayboldu İsveç’te.”

Son bir hafta içinde HQ adlı banka çöktü. Şimdi onu kurtarma girişimleri sürüyor.

Bugün bu bankanın kader günü olduğunu yazdı Dagens Industri adlı gazete.

Aynı zamanda ilk tam sayfası riskin Avrupa'da büyüdüğünü ve yayılma olasılığının arttığını yazarken, risk sınırındaki ülkeleri; Portekiz, İrlanda, İtalya, Gerekland, İspanya diye manşete aldı.

Avrupa böyle bir kulvarda koşmaya çabalarken, İsveç seçimlerine iki hafta kaldı.

Yarın buluşmak üzere hoşça kalın...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Eylül 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"Kris siffrorna...Maria Wetterstrand Avslöjar Rödgrönas Misstag/Yeşiller Partisi sözcüsü Bayan Wetterstrand " Yanlışı açıklıyor; Üçüncü yazı

2010-08-31T09:13:00.000-07:00

Görünen köy kılavuz istemez! Türkçe'de böyle bir söz var. İsveç'te ne denli geçerli kestiremiyorum.

Dün sunduğum fotoğraflar da kılavuz istemiyor sanırsınız. Ben de böyle düşünüyordum.

Fakat konu tahminimden karmaşık çıktı. Bu nedenle bu fotoğraflara bir daha baktım.

Çünkü kentte bu tür afişler çoğaldı. Şaşkınlığım şiddetlendi.

Nereye başımı çevirsem tepe üstü gelmiş bir afiş. Seçimin zor geçeceğini veren simgeler var.

Bunun neden böyle olduğunu merak etmek de yetmiyor. Dedektif Kim, o da zorlanıyor.

Kırmızı bisikletin durduğu yerde, hemen ağlara takılmış bir top gibi yazı var, sağ alt köşede. Diyor ki;

“Den här mannen ansvarar för att 44 000 människor i år riskerar att förlora sin ersättning från sjukförsäkringen och tvingas söka jobb de ändå inte kan få. Eftersom de är friska. Det är helsjukt. ”

Değerli İzleyici,

Daha ilk anlamlı tümcede aşağıdaki çeviri ortaya çıktı. Baş aşağı asılmış afişteki yazı diyor ki;

"Bu adam 44 000 kişinin işinin kaybedilme riskinden sorumludur..."

Ortada zorlu geçen bir düello var gibime geliyor. Bu seçim bugüne dek olanların en zorlusu...

Gazeteler de benimle aynı fikirde. Sağ alt köşede bir gazete.

İlk sayfa tek haber. Maria Wetterstrand; “Avslöjar rödgrönas misstag”

M. W. ;‘Kırmızı yeşillerin yanlışını açıklıyor.’

"Kriz sayıları" üst başlığı ile nabız yoklamalarındaki daramatik düşüş ve yükseliş odak yapılmış.

Görünen köy kılavuz istemez, işte; "Kırmızı Yeşil" muhalefet partileri oluyor. Burası çok belli.

Fakat, belli olmayan, görüldüğü gibi onların konuyu kavramalarında da zorluk var.

Son nabız yoklamaları onlar için çan çalmaya başladı, sıcak kestane avuçlarına düştü.

Son bir ayda bu üç partinin oluşturduğu muhalefet, yani; "Kırmızı Yeşil" nabız yoklamalarında on puan düşüş gösterdi.

Buna karşılık iktidar partilerinin oy yüzdesi bir o kadar yükseldi.

Kendileri de bunun nedenlerini anlamakta zorlanıyorlar. Onlar zorlanıyorsa, ben haydi haydi zorlanırım anlamakta.

Sol alt köşede Nisan'dan başlayıp Ağustos'a dek aylara göre düşen kırmızı oylar ve yükselen mavi oylar var. Kırmızı; muhalefet, mavi iktidar partileri.

"Taktik missen" (hatalı taktik)iri puntolarla baştan başa kapsamış orta sayfayı.

Şu an durum daha da dramatik. Ortada büyük bir bunalım var.

Dedektif Kim, harıl harıl çalışıyor.

Bakalım bu düellodan kimler kazançlı çıkacak. Yarın buluşalım hoşça kalın...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Ağustos 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

‘Upptrisad kamp om makten i valrörelsen’ Sağ köşede ve yanda tepe üstü monte edilmiş afişler var. Bu afişlerde ülkenin başbakanı var; İkinci yazı

2010-08-31T08:56:00.001-07:00

Dün başlangıç yazısında 'gazete haberlerine birlikte bakalım,' diyerek bir başlık verdim.

‘Alliansen på fortsaltt valfiske bland äldre.’

Bu başlıkta bir oyun olduğunu sonradan öğrendim.

Bu seçimlerde benim kavrayamadığım oyunlar var gibisinden bir duygu oluştu bende.

Bir duygu bu, buna sezgi de diyebiliriz. Hayır öyle mistik bir şey de değil.

Şöyle ki ben içimden gelen sese kulak verdim.

Bu sezgiye varır varmaz, bir dedektif buldum.

Konuların içinden çıkılmaz olanlarını ona bırakıyorum.

Bu seçimler ancak dedektif pertavsızı ile anlaşılabilir.

Bu düşünceye hangi nedenle vardım? Açıklayabilirim.

Sağ köşede ve yanda tepe üstü monte edilmiş afişler var.
Bu afişlerde bu ülkenin başbakanı var.

Bu neden böyle diye bana sormayın? Ben de kimseye sormadım!

Afişin üzerinde yukarıdan aşağı iri puntolarla 'MEGAFEL' yazılı.

Kentte bu tür afişler çoğaldı. Sağdaki ise Center Parti Başkanı. Şaşkınlığım iyice arttı.

Bunun nedenlerini araştırmak için bir dedektif buldum. Bazı şeyleri yakında o açıklayacak.

İşte size bir afiş daha! Bunlar hem bakan hem parti başkanı.

Bu nasıl oluyor diyeceksiniz!

Böyle ise haydi şimdi işimize bakalım.

Değerli İzleyici,

Dün 'bu sayfalara belgesel olacak fotoğraflar serpiştirme' sözü verdim.

Gördüğünüz gibi bu sözümü sürdürüyorum, hiç de zevk almadan.

Fakat beni sevindiren meslektaşlarım açısından başka bir şey var.

Stockholm’den Türkiye’ye haber konusunda zorluk çeken rakip meslektaşlar için de bir kolaylık olacak.

Hani ayda yılda bir haberi zorlukla bulup çıkaranlar...

Zor bela haber yayınlatan hızlı muhabir meslektaşlar...

Onlar, bundan böyle 'Dedektif Kim' buluşları, keşifleri peşinde koşsunlar.

Kolay gelsin! Her ne ise biz hemen konuya geçelim. Dedektif Kim!

Evet! Adı; Mr Dedektif Kim. İster inanın, ister inanmayın! Bu böyle.

Sonuç olarak Mr Dedektif Kim, ayağının tozu ile İngiltere’den geldi.

Gelir gelmez dün verdiğim ilk başlık için şunu söyledi.

Pertavsızını kullanarak dedi ki; ‘Alliansen’ kelimesi bir oyun.

Aslında; ‘İktidar partileri’ demesi gerekir.

‘Hükümet’ demesi gerekir. Fakat gazete bir şaşırtmaca yaparak, topu boşluğa atmış.

Ben de Mr Dedektif Kim için yeni bir blog açmanın yararını düşündüm.

Sağdaki gazete başlığı gibi labirent havası veren haberleri o çözecek.

Yarın buluşmak üzere hoşça kalın...

Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Ağustos 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

"Alliansen på fortsatt valfiske bland äldre.. İktidar ittifakı yaşlılar arasında seçim balık avını sürdürüyor" ; İlk yazı

2010-08-31T08:39:00.001-07:00

İsveç, İsveç olalı böyle bir genel seçim görmedi!

Anadolu'da söylenir; tıpkı kulpsuz bir kazan gibi bu seçimler.

Neyi nereden tutacağınızı bilemiyorsanız el uzatmayın oraya.

'Sıcak kestane,' diyor İsveçliler, avucuna alırsan yakar!

Tıpkı işte bu tanım gibi, İsveç’te bu seçim dönemi çok civcivli geçeceğe benziyor.

Kolay değil yorum yapmak!

Kim kazanıyor, kim yitiriyor diye kahve falına bakmak daha iyi!

Bir kez İsveç, otuz yıl, yirmi yıl, on yıl önceki İsveç değil.

İnsanlar, rejimler değişti. Dünya da çok değişti İsveç de çok değişti.

Sağ köşedeki fotoğraf, seçime olan ilgiyi gösteriyor. Stockholm, 'Kungsholmen'.

30 Ağustos 2010 günü öğleden sonra çekilmiş, evet sanat değeri yüksek bir fotoğraf. Evet hafiften çiseleyen bir yağmur da var.

Şimdi olaya nesnel gözle bakalım. Sahada kimse yok... Ne seyirci, izleyici ne de aktörler, oyuncular... Yine de bir oyun var... Sanal bir tiyatro... Evet!

Bilindik ezberlenmiş bozulmuş. Tüm kurallar, ilkeler, inançlar ayaklar altında, ya da tersi baş üstünde...

Aslında nerede oldukları belli değil.

Hani çok kestirmeden kızabilirsiniz.

Olur olmaz her durumdan, 'vazife' çıkarabilirsiniz kendinize!

('Vazife çıkarmak' Türkçe bir deyim.)

Sağ köşede bir gazete haberi.

Deniliyor ki "Yeşil Parti, Stockholm'de hemen hemen başabaş."

"Vazife çıkarmak," gibi bir durum yok burada...

Daha ilk başta açık edelim.

Daha başka gazete haberleri de vereceğiz.Zorluk da burada!

Değerli İzleyici,

Bu sınırlamalardan sonra ne yapmak için buradayız?

Olayın neşeli yanlarını, hoş ve biraz da eğlenceli yanını görmek.

Bu da az şey olmasa gerektir.

Her söze, her afişe, her duruma kendinizi "ters düşürürseniz" yandınız.

Eğer bir partiye kendinizi yakın hissediyorsanız işiniz daha da zor.

İşte bu romantizm bitirir insanı, can evinden vurur!

Yandığınızın resmidir bu duygu.

Şu arkaik evrelerde kalmış romantizm, yakar tüketir sizi.

En iyisi mesafeli durmak siyasa dalgalarına.

Kim haklı, kim haksız...

Bu tür bir dalaşmaya da uzak durmak...

Bu sayfalara belgesel olacak fotoğraflar serpiştirmeyi unutmadan.

Böylece yine de belgecilik öne çıkacak demektir.
Sevgi, içtenlik...

Tekin SonMez

Fotoğraflar; Feryal Özkale Sönmez

31 Ağustos 2010, Stockholm